Project NSXDiscord
Pomoc

FAQ

Wybierz temat poniżej, żeby zobaczyć szczegóły — klawiszologię, kodeks prawny i inne informacje o serwerze.

Klawiszologia+

Poniżej znajdziesz skróty klawiszowe oraz komendy czatowe używane na serwerze.

Interfejs i menu

F1Radial menu
F2Ekwipunek
F8Konsola
PMapa
TCzat LOOC
PgUp / PgDnPrzewijanie czatu

Postać i kamera

~Podnoszenie rąk
XAnulowanie animacji
VZmiana perspektywy (kamery)
ZSprawdzanie ID

Komunikacja

F5Zmiana zasięgu mówienia
NMówienie w grze
MMówienie na radiu
BWskazywanie palcem
AltInterakcje z otoczeniem

Pojazdy

FWsiadanie / wysiadanie z pojazdu
YWłączenie lub wyłączenie silnika
UZamknięcie lub otwarcie pojazdu
KOtwarcie schowka / bagażnika

Komendy narracyjne

/meOpis czynności Twojej postaci
/doOpis sytuacji lub otoczenia
/tryLosowanie wyniku
/opisOpis wyglądu postaci
/opis2Opis otoczenia

Pozostałe komendy

/reportZgłoszenie problemu do administracji
/propfixNaprawa zablokowanego obiektu
/w (id)Wiadomość prywatna do gracza o podanym ID
/nuifixNaprawa zawieszonego interfejsu
/streamermodeTryb streamera (ukrywanie danych wrażliwych)
/vol 0-100Głośność gry
/seat 1-4Zmiana miejsca w pojeździe
/hudWłączenie lub wyłączenie HUD-u
Kodeks prawny+

Pełna treść kodeksu prawnego obowiązującego na serwerze, w podziale na poszczególne części. Rozwiń kodeks, a następnie interesujący Cię artykuł.

1. Kodeks Postępowania Prawnego+
Art. 1. Przepisy ogólne+
§ 1. Sprawy nieuregulowane kodeksem

Wszelkie kwestie nieuregulowane w niniejszym kodeksie podlegają rozpatrzeniu przez zarząd Departamentu Sprawiedliwości, który, kierując się zasadami sprawiedliwości, obowiązującymi zwyczajami oraz dobrem interesu publicznego, podejmuje odpowiednie decyzje.

Rada Departamentu Sprawiedliwości zastrzega sobie prawo do możliwości zmian niniejszego kodeksu. Obywatele muszą zostać poinformowani o zmianach w przeciągu 24 godzin od dokonania zmian.

§ 2. Nieznajomość prawa

Nieznajomość przepisów zawartych w niniejszych kodeksach nie zwalnia z odpowiedzialności oraz nie stanowi okoliczności łagodzącej.

§ 3. Definicje

1. DOJ - Departament Sprawiedliwości, nadrzędny organ administracyjny, sądowy i nadzorczy w stanie San Andreas.

2. LSPD - Los Santos Police Department jednostka policyjna odpowiedzialna za egzekwowanie prawa i utrzymanie porządku publicznego, podlega nadzorowi Prokuratora Generalnego.

3. EMS - Emergency Medical Services, jednostka odpowiedzialna za świadczenie usług medycznych i ratunkowych, działająca pod nadzorem Rady Departamentu Sprawiedliwości.

4. Przestępstwo - każdy czyn naruszający porządek publiczny, za który grozi kara pozbawienia wolności oraz kara grzywny.

5. Wykroczenie - czyn naruszający porządek publiczny, o niższej szkodliwości niż przestępstwo, za który przewidziana jest inna sankcja niż pozbawienie wolności.

6. Grzywna - kara finansowa, która jest nakładana przez odpowiednio uprawnione organy w wyniku popełnienia wykroczenia lub przestępstwa.

7. Funkcjonariusz publiczny - pracownik instytucji państwowej tj. LSPD, EMS, DOJ, lub inna osoba pełniąca funkcje publiczne z mocy prawa.

8. Kolizja / Kolizja drogowa - zdarzenie drogowe bez ofiar śmiertelnych, skutkujące uszkodzeniem mienia.

9. Wypadek / Wypadek drogowy - zdarzenie drogowe skutkujące obrażeniami ciała lub śmiercią, co najmniej jednej osoby.

10. Pojazd uprzywilejowany - pojazd, posiadający sygnalizację świetlną oraz dźwiękową, który wysyła sygnały świetlne w zmiennym tonie, w kolorach czerwonych i niebieskich.

§ 4. Regulaminy wewnętrzne

1. Każdy funkcjonariusz lub pracownik służb z chwilą przyjęcia zobowiązuje się do przestrzegania obowiązujących regulaminów wewnętrznych. Ich naruszenie skutkuje odpowiedzialnością dyscyplinarną, a w przypadku czynu zabronionego również odpowiedzialnością karną.

2. Regulaminy powinny być napisane w sposób zrozumiały oraz zgodny z obowiązującymi przepisami prawa.

3. Regulaminy muszą posiadać wszelkie informacje na temat Bezpieczeństwa i Higieny Pracy.

§ 5. Taryfikator

Taryfikator przestępstw i wykroczeń ma zastosowanie wyłącznie przy nakładaniu kar przez funkcjonariuszy organów ścigania. Prokurator lub inna upoważniona osoba może zmienić wymiar kary przed jej nałożeniem, jeżeli uzna to za uzasadnione. Funkcjonariusze organów ścigania są związani decyzją w tym zakresie. Taryfikator nie obowiązuje w postępowaniu sądowym, gdzie sąd orzeka niezależnie.

§ 6. Zajęcie mienia

Funkcjonariusz publiczny może dokonać zajęcia mienia ruchomego, jeżeli istnieje uzasadnione podejrzenie, że było ono wykorzystywane do popełniania przestępstw lub stanowiło narzędzie ich popełnienia. Zajęciu może podlegać również pojazd mechaniczny prowadzony bez wymaganych uprawnień tj. prawo jazdy. W takim przypadku funkcjonariusz może nałożyć obowiązek uiszczenia kaucji jako warunku zwrotu zajętego mienia. Zwrot mienia następuje po upływie wyznaczonego czasu lub po spełnieniu warunków kaucji.

§ 7. Świadek koronny

1. Świadek koronny to osoba uczestnicząca w działalności przestępczej, która podejmuje współpracę z organami ścigania i wymiarem sprawiedliwości w zamian za złagodzenie kary lub odstąpienie od jej wymierzenia.

2. Status świadka koronnego może zostać nadany na wniosek prokuratora przez Prokuratora Generalnego po sprawdzeniu całej sprawy danego obywatela.

3. Świadek koronny zobowiązany jest do pełnej i prawdziwej współpracy, w tym składania zeznań i przekazywania informacji oraz dowodów dotyczących działalności przestępczej.

4. Zatajenie informacji, brak współpracy lub składanie fałszywych zeznań skutkuje utratą statusu.

5. Świadek koronny może zostać objęty programem ochrony obejmującym zmianę tożsamości oraz inne środki ochrony i wsparcia.

6. Świadkiem koronnym nie może zostać osoba dopuszczająca się najcięższych przestępstw, takich jak morderstwo, terroryzm lub zdrada stanu.

§ 8. Recydywa

Za recydywę uznaje się co najmniej dwukrotne popełnienie tego samego przestępstwa w ciągu 7 dni kalendarzowych przez tę samą osobę po wcześniejszym prawomocnym skazaniu lub ukaraniu. Recydywa dotyczy wyłącznie zarzutu popełnionego ponownie i skutkuje podwojeniem kary przewidzianej za ten konkretny zarzut.

§ 9. Zniewaga

Znieważenie polega na użyciu słów, gestów lub działań o charakterze obraźliwym lub poniżającym wobec innej osoby, naruszających jej godność lub dobre imię. Może ono mieć miejsce zarówno bezpośrednio, jak i publicznie, w tym w środkach przekazu lub mediach społecznościowych.

1. Znieważenie jest dochodzone w postępowaniu cywilnym.

2. Osoba pokrzywdzona może żądać w szczególności zaprzestania naruszeń, przeprosin, usunięcia znieważających treści oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

§ 10. Oczernianie

Oczernianie polega na rozpowszechnianiu nieprawdziwych informacji o innej osobie w celu naruszenia jej dobrego imienia, reputacji lub zaufania społecznego. Może przyjmować formę wypowiedzi publicznych, publikacji, wpisów w internecie lub innych przekazów mogących wyrządzić szkodę osobie, której dotyczą. Obejmuje zarówno fałszywe oskarżenia, jak i przypisywanie nieprawdziwych cech lub zachowań.

1. Oczernianie podlega dochodzeniu w postępowaniu cywilnym.

2. Osoba pokrzywdzona może żądać w szczególności sprostowania, przeprosin, usunięcia naruszających treści oraz zadośćuczynienia za poniesioną szkodę

Art. 2. Odpowiedzialność karna+
§ 1. Zasady odpowiedzialności karnej

Odpowiedzialność za popełnienie przestępstwa lub wykroczenia ponoszą:

1. Sprawcy, współsprawcy, pomocnicy oraz podżegacze – każda osoba, która brała udział w popełnieniu czynu zabronionego, niezależnie od charakteru swojego udziału. Odpowiedzialność każdej z osób ogranicza się wyłącznie do czynów, których dopuściła się osobiście lub do których świadomie się przyczyniła.

2. Osoby doprowadzające inną osobę do popełnienia czynu zabronionego poprzez podstęp, użycie siły, środków odurzających lub innych metod ograniczających jej swobodę działania.

3. Osoby działające pod przymusem – odpowiedzialność ponosi również osoba, która groźbą, zastraszaniem lub przemocą zmusza inną osobę do popełnienia przestępstwa lub wykroczenia.

4. Zleceniodawcy czynu zabronionego – osoba, która zleca lub organizuje popełnienie przestępstwa albo wykroczenia, ponosi odpowiedzialność na równi z jego wykonawcą.

5. Kierujący pojazdem mechanicznym ponosi odpowiedzialność za stan techniczny pojazdu, jego obowiązkowe wyposażenie oraz wszelkie przedmioty i ładunki znajdujące się w pojeździe w chwili kontroli lub zatrzymania przez uprawnione organy.

6. Właściciel i współwłaściciel pojazdu odpowiadają za przestępstwa i wykroczenia związane z użytkowaniem pojazdu, chyba że zostanie jednoznacznie wykazane, kto faktycznie dopuścił się czynu. W przypadku ujęcia sprawcy na gorącym uczynku odpowiedzialność ponosi wyłącznie osoba, która popełniła czyn zabroniony.

§ 2. Odpowiedzialność za utrudnianie postępowania i pomoc po popełnieniu czynu

Odpowiedzialność karną ponoszą również osoby, które po popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia:

1. Udzielają pomocy sprawcy w uniknięciu zatrzymania, ukryciu się lub ucieczce przed organami ścigania;

2. Zacierają ślady przestępstwa, ukrywają dowody lub uniemożliwiają ich zabezpieczenie;

3. Przechowują, przekazują lub wykorzystują mienie pochodzące z czynu zabronionego;

4. Utrudniają lub celowo zakłócają czynności organów ścigania lub postępowanie karne;

Odpowiedzialność, o której mowa w podpunkcie 1., ponoszona jest niezależnie od odpowiedzialności sprawcy głównego.

§ 3. Usiłowanie popełnienia przestępstwa

Osoba, która usiłowała popełnić przestępstwo, lecz nie doszło do jego dokonania z przyczyn od niej niezależnych lub została powstrzymana przed jego popełnieniem, podlega karze w wysokości maksymalnie połowy kary pozbawienia wolności, jeżeli czyn podlega pod przestępstwo, a także maksymalnie połowy kary grzywny przewidzianej za dokonanie tego przestępstwa, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

§ 4. Odpowiedzialność karna osób odurzonych

1. Osoba, która popełnia przestępstwo lub wykroczenie będąc w stanie dobrowolnego odurzenia (w szczególności alkoholem, narkotykami lub środkami psychoaktywnymi), ponosi pełną odpowiedzialność za swoje czyny. Stan dobrowolnego odurzenia nie stanowi okoliczności łagodzącej ani nie wpływa na wymiar odpowiedzialności karnej.

2. Stan niedobrowolnego odurzenia może zostać uwzględniony wyłącznie w przypadku, gdy zostanie jednoznacznie potwierdzone, że osoba nie doprowadziła się do tego stanu z własnej woli oraz została odurzona przez osobę trzecią bez swojej wiedzy lub zgody. Ciężar udowodnienia niedobrowolnego odurzenia spoczywa na osobie powołującej się na tę okoliczność.

§ 5. Wyjątki odpowiedzialności karnej

1. Osoba, która z powodu swoich zaburzeń psychicznych lub niepełnosprawności intelektualnej nie była zdolna rozpoznać znaczenia swojego czynu lub pokierować swoim postępowaniem, pod warunkiem przedstawienia stosownej opinii lub zaświadczenia wydanego przez uprawnionego psychiatrę lub psychologa.

2. Osoba, która dopuściła się czynu w celu odparcia bezpośredniego zagrożenia dla życia lub zdrowia własnego bądź innej osoby, działając w granicach stanu wyższej konieczności lub obrony koniecznej.

Osoba, o której mowa w punkcie 1., może zostać skierowana na przymusowe leczenie psychiatryczne, jeżeli jej stan stwarza zagrożenie dla niej samej lub innych osób. W przypadku utrzymującego się zagrożenia środek ten może zostać przedłużony na czas nieokreślony.

§ 6. Okoliczności łagodzące

Przy wymierzaniu kary właściwy organ może uwzględnić okoliczności łagodzące, które mogą skutkować obniżeniem wymiaru kary lub zastosowaniem łagodniejszego środka karnego.

Za okoliczności łagodzące uznaje się w szczególności:

1. Działanie w celu ochrony życia lub zdrowia, jeżeli nie zachodzą przesłanki wyłączające odpowiedzialność karną.

2. Brak wcześniejszej karalności.

3. Popełnienie czynu pod wpływem przymusu, groźby lub silnej presji psychicznej.

4. Udzielenie istotnych informacji lub pomoc w wyjaśnieniu sprawy.

5. Dobrowolne przyznanie się do popełnienia czynu oraz współpracę z organami ścigania.

6. Dobrowolne naprawienie szkody lub zadośćuczynienie pokrzywdzonemu.

Art. 3. Aresztowanie i zatrzymanie+
§ 1. Zatrzymanie

Zatrzymanie jest krótkotrwałym pozbawieniem wolności osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia, a także osoby mogącej posiadać istotne informacje w sprawie. Dokonywane jest przez uprawnione organy ścigania w celu wyjaśnienia okoliczności zdarzenia. Czas zatrzymania powinien ograniczać się do niezbędnego minimum. Jego nieuzasadnione przedłużanie stanowi nadużycie uprawnień i może skutkować odpowiedzialnością dyscyplinarną. Zatrzymanie może zostać przekształcone w aresztowanie zgodnie z obowiązującymi przepisami.

§ 2. Aresztowanie

Aresztowanie jest tymczasowym pozbawieniem wolności osoby w związku z uzasadnionym podejrzeniem popełnienia przestępstwa. Osoba aresztowana musi zostać niezwłocznie poinformowana o przyczynie aresztowania oraz przedstawionych zarzutach.

Aresztowanie musi być oparte na dowodach i może trwać maksymalnie 48 godzin, chyba że sąd postanowi o jego przedłużeniu do maksymalnie 72 godzin.

§ 3. Prawa osoby podczas zatrzymania/aresztowania

Obywatel podczas zatrzymania lub aresztowania ma prawo do:

* Zachowania milczenia, z wyjątkiem podania swoich danych osobowych oraz jeżeli nie jest on funkcjonariuszem publicznym;

* Adwokata, wybranego przez siebie;

* Informacji o przyczynie zatrzymania/aresztowania;

* Połączenia telefonicznego, nie trwającego dłużej niż 2 minuty, przy obecności funkcjonariusza;

§ 4. Obowiązki osoby dokonującej zatrzymania lub aresztowania

Funkcjonariusz dokonujący zatrzymania lub aresztowania jest zobowiązany do działania zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz z poszanowaniem praw osoby, wobec której wykonywane są czynności.

1. Funkcjonariusz publiczny podczas zatrzymania zobowiązany jest on do przedstawienia:

1. Imienia i nazwiska;

2. Numeru odznaki;

3. Swojego obecnego stopnia;

4. Powodu zatrzymania;

2. Funkcjonariusz dokonujący aresztowania musi poinformować osobę o zamiarze aresztowania, jego przyczynie oraz podstawie prawnej, chyba że czynności prowadzone są w warunkach bezpośredniego pościgu lub ujęcia na gorącym uczynku.

3. Przed przesłuchaniem funkcjonariusz jest zobowiązany do przedstawienia praw osobie zatrzymanej, bez względu na charakter zatrzymania.

4. Funkcjonariusz może zabezpieczyć przedmioty niebezpieczne oraz środki umożliwiające komunikację. Przedmioty legalne, które nie stanowią dowodu w sprawie, muszą zostać zwrócone po zakończeniu czynności.

§ 5. Prawo sprawdzenia stanu trzeźwości

1. Funkcjonariusze organów ścigania mają prawo przeprowadzić kontrolę stanu trzeźwości lub obecności substancji psychoaktywnych u kierującego pojazdem, jeżeli istnieje uzasadnione podejrzenie ich użycia.

2. Podejrzenie może wynikać w szczególności z:

1. zachowania kierującego,

2. sposobu jazdy,

3. zgłoszenia osób trzecich lub innych obiektywnych okoliczności.

3. Kierujący pojazdem jest zobowiązany poddać się badaniu alkomatem lub testowi na obecność substancji psychoaktywnych na każde żądanie funkcjonariusza.

§ 6. Zatrzymanie obywatelskie

Każdy obywatel ma prawo do zatrzymania innego obywatela za:

* Popełnia lub usiłuje popełnić przestępstwo w jego obecności.

* Została ujęta bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa, jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie, że jest jego sprawcą.

Osoba dokonująca zatrzymania obywatelskiego jest zobowiązana do niezwłocznego powiadomienia właściwych organów ścigania oraz przekazania im osoby zatrzymanej.

§ 7. Użycie siły podczas zatrzymania

Funkcjonariusz organów ścigania ma prawo użyć siły fizycznej wyłącznie w zakresie niezbędnym do wykonania czynności służbowych. Decyzja o zastosowaniu siły powinna być podejmowana w sposób obiektywny, proporcjonalny do zagrożenia oraz z poszanowaniem życia, zdrowia i godności człowieka.

1. Śmiertelna siła może zostać użyta wyłącznie w celu odparcia bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia funkcjonariusza bądź innej osoby, gdy zastosowanie mniej dolegliwych środków jest niewystarczające lub niemożliwe.

2. Funkcjonariusz jest zobowiązany każdorazowo dostosować poziom użytej siły do stopnia zagrożenia oraz okoliczności zdarzenia.

3. Ocena zasadności użycia siły dokonywana jest z perspektywy rozsądnego funkcjonariusza, uwzględniając okoliczności znane mu w chwili podejmowania decyzji.

4. W celu zatrzymania osoby stawiającej czynny opór, podejmującej próbę ucieczki lub stwarzającej zagrożenie dla życia, zdrowia lub bezpieczeństwa, funkcjonariusz ma prawo zastosować siłę niezbędną do skutecznego wykonania czynności służbowych.

§ 8. Nakaz aresztowania

Nakaz aresztowania może zostać wydany wyłącznie przez upoważnionego pracownika Departamentu Sprawiedliwości na podstawie zgromadzonych dowodów, wskazujących na wysokie prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa przez wskazaną osobę.

Wydanie nakazu aresztowania skutkuje objęciem osoby poszukiwaniem oraz upoważnia właściwe organy ścigania do podjęcia czynności zmierzających do jej zatrzymania i doprowadzenia przed właściwy organ przed sąd.

Każdy nakaz aresztowania, powinien zawierać:

1. Datę i miejsce wystawienia dokumentu;

2. Dane osobowe osoby wystawiającej dokument;

3. Dane osoby wobec której wystawiany jest nakaz;

4. Spis przestępstw, o które jest oskarżona osoba wobec której wystawiany jest nakaz;

5. Podpis oraz pieczęć osoby upoważnionej do wystawienia nakazu

Nakaz musi zawierać pieczęć, bez niej nakaz nie jest ważny.

§ 9. Federalny nakaz aresztowania

Federalny nakaz aresztowania może zostać wydany wyłącznie przez Radę Departamentu Sprawiedliwości na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego wskazującego na wysokie prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa przez daną osobę.

Wydanie federalnego nakazu aresztowania skutkuje nadaniem sprawie najwyższego priorytetu oraz zobowiązuje wszystkie właściwe organy ścigania do niezwłocznego podjęcia działań zmierzających do zatrzymania i doprowadzenia osoby poszukiwanej przed sąd. W uzasadnionych przypadkach wraz z nakazem może zostać wydany publiczny list gończy wraz z nagrodą za informacje prowadzące do ujęcia osoby poszukiwanej.

Każdy nakaz federalny aresztowania powinien zawierać:

1. Datę i miejsce wystawienia dokumentu;

2. Dane osobowe osoby wystawiającej dokument;

3. Dane osoby wobec której wystawiany jest nakaz;

4. Spis przestępstw, o które jest oskarżona osoba wobec której wystawiany jest nakaz;

5. Podpis oraz pieczęć osoby upoważnionej do wystawienia nakazu

Federalny nakaz musi zawierać pieczęć, bez niej dokument nie jest ważny.

§ 10. Nakaz przeszukania mienia

Nakaz przeszukania może zostać wydany przez Prokuraturę Stanowa na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego wskazującego na wysokie prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa oraz istnienie uzasadnionych podstaw do przypuszczenia, że osoba, pojazd lub nieruchomość objęta nakazem może zawierać dowody, broń, substancje nielegalne lub inne przedmioty związane z popełnionym czynem.

Każdy nakaz przeszukania powinien zawierać:

1. Datę i miejsce wystawienia dokumentu;

2. Dane osobowe osoby wystawiającej dokument;

3. Dane osoby wobec której wystawiany jest nakaz;

4. Spis przestępstw, o które jest podejrzana osoba wobec której wystawiany jest nakaz;

5. Wykaz ruchomości/nieruchomości objętych nakazem

6. Podpis oraz pieczęć osoby upoważnionej do wystawienia nakazu

Nakaz musi zawierać pieczęć, bez niej dokument nie jest ważny.

§ 11. Nakaz sprawdzenia karty SIM

Nakaz sprawdzenia karty SIM może zostać wydany przez Prokuraturę Stanowa na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego wskazującego na wysokie prawdopodobieństwo, że karta SIM zawiera informacje istotne dla prowadzonego postępowania. Nakaz uprawnia organy ścigania do ustalenia danych właściciela karty SIM, powiązań z innymi osobami, historii wykorzystania numeru oraz zabezpieczenia informacji mogących stanowić materiał dowodowy.

Każdy nakaz sprawdzenia powinien zawierać:

1. Datę i miejsce wystawienia dokumentu;

2. Dane osobowe osoby wystawiającej dokument;

3. Dane osoby wobec której wystawiany jest nakaz (jeżeli jest on znany);

4. Uzasadnienie nakazu (powód);

5. Wykaz numerów karty sim objętych sprawdzeniem

6. Podpis oraz pieczęć osoby upoważnionej do wystawienia nakazu

Nakaz musi zawierać pieczęć, bez niej dokument nie jest ważny.

§ 12. Wezwanie na przesłuchanie

1. Każda osoba może zostać wezwana na przesłuchanie w charakterze świadka, osoby podejrzanej lub innej osoby posiadającej informacje istotne dla prowadzonego postępowania.

2. Osoba wezwana jest zobowiązana stawić się w wyznaczonym terminie. W przypadku braku możliwości stawiennictwa powinna niezwłocznie poinformować organ wzywający oraz wskazać przyczynę swojej nieobecności.

3. Nieusprawiedliwione niestawiennictwo może skutkować nałożeniem kary pieniężnej lub wydaniem nakazu przymusowego doprowadzenia.

4. Osoba wezwana ma prawo do obecności adwokata, a w przypadku przesłuchania w charakterze osoby podejrzanej również do uzyskania informacji o przedstawionych jej zarzutach.

5. Samo wezwanie na przesłuchanie nie jest równoznaczne z zatrzymaniem lub aresztowaniem i nie przesądza o odpowiedzialności karnej osoby wezwanej.

Każde wezwanie powinno zawierać:

1. datę i miejsce wystawienia dokumentu;

2. dane podmiotu wezwanego na przesłuchanie;

3. dane osoby wzywającej na przesłuchanie;

4. miejsce oraz termin przesłuchania;

5. charakter wezwania;

6. uzasadnienie wezwania;

7. podpis oraz pieczęć osoby upoważnionej do wystawienia nakazu;

Art. 4. Regulacje dotyczące broni oraz wyposażenia+
§ 1. Broń palna, broń biała

1. Broń palna to każde urządzenie przeznaczone do miotania pocisków przy wykorzystaniu działania sprężonych gazów powstających w wyniku spalania materiału miotającego (np. prochu), które powoduje wyrzut pocisku z lufy w kierunku celu.

Za broń palną uznaje się również jej istotne elementy oraz urządzenia działające na podobnej zasadzie, przeznaczone do rażenia celów na odległość.

2. Broń biała to każdy przedmiot przeznaczony do zadawania obrażeń poprzez cięcie, kłucie, przebijanie lub uderzanie, którego działanie nie opiera się na użyciu materiałów wybuchowych ani energii spalania.

Za broń białą uznaje się w szczególności noże, ostrza, kije, pałki oraz inne narzędzia, które ze względu na swoją konstrukcję lub sposób użycia mogą służyć do wyrządzania szkody osobie lub mieniu.

3. Każdorazowe wyciągnięcie i trzymanie broni palnej/białej w dłoni, niezależnie od celu jej użycia jest traktowane jako jej użycie

4. Każda osoba ma obowiązek poinformowania funkcjonariusza organów ścigania podczas wykonywania przez niego czynności służbowych o posiadaniu przy sobie broni palnej lub broni białej.

§ 3. Licencja na posiadanie broni palnej

1. Jedynym organem uprawnionym do wydawania licencji na posiadanie broni palnej jest Departament Sprawiedliwości.

2. Licencja uprawnia do posiadania maksymalnie trzech sztuk broni palnej klasy I (pistoletów).

3. W przypadku utraty, zniszczenia lub zdania broni obywatel może nabyć kolejną sztukę, pod warunkiem nieprzekroczenia limitu trzech sztuk. Przekroczenie limitu stanowi posiadanie nielegalnej broni palnej.

Aby uzyskać licencję, obywatel musi spełnić łącznie następujące warunki:

1. być zarejestrowany w oficjalnym rejestrze obywateli przez co najmniej 14 dni kalendarzowych;

2. posiadać zaświadczenie od LSPD potwierdzające odpowiednią postawę obywatelską i uzasadnienie posiadania broni;

3. posiadać zaświadczenie medyczne od EMS o braku przeciwwskazań psychologicznych;

4. nie być karanym (dopuszczalne są wyłącznie mandaty za wykroczenia drogowe; inne skazania wykluczają możliwość uzyskania licencji, chyba że nastąpiło zatarcie skazania);

5. mieć ukończone 21 lat.

Osoba spełniająca powyższe warunki może przystąpić do procedury kwalifikacyjnej oraz egzaminu przed upoważnionym pracownikiem Departamentu Sprawiedliwości. W przypadku wyniku negatywnego ponowne podejście do egzaminu jest możliwe po upływie 7 dni kalendarzowych.

§ 4. Utrata licencji na posiadanie broni palnej

1. Funkcjonariusz organów ścigania może odebrać obywatelowi licencję na posiadanie broni palnej w przypadku skazania za przestępstwo.

2. Departament Sprawiedliwości może zawiesić lub odebrać licencję w przypadku:

1. dotarcia do informacji, że obywatel jest poszukiwany / karany;

2. utraty broni palnej w przeciągu 7 dni kalendarzowych;

3. braku poinformowania służb o zgubieniu broni palnej;

4. nieprzestrzeganiu zasad obchodzenia się z bronią palną;

5. pojawienia się przeciwskazań lekarskich / psychicznych do posiadania broni palnej;

6. innych nieprawidłowości, wzbudzających wątpliwości do posiadania broni palnej.

§ 5. Wyłączenie odpowiedzialności za użycie broni palnej

Z odpowiedzialności za użycie broni palnej w miejscu publicznym wyłącza się:

1. funkcjonariuszy organów ścigania działających w ramach obowiązków służbowych;

2. osoby wezwane do pomocy funkcjonariuszowi, o ile faktycznie biorą udział w działaniach;

3. osoby posiadające ważną licencję na broń palną, które użyły jej w ramach obrony koniecznej, przy czym są one zobowiązane do niezwłocznego zgłoszenia zdarzenia organom ścigania.

§ 6. Posiadanie części do konstrukcji broni palnej

Każda posiadana część, która budzi podejrzenie dotyczące możliwości wykorzystania jej do konstrukcji broni palnej, podlega konfiskacie, jeżeli zostanie udowodnione, że może być użyta w tym celu. Posiadanie takich części traktowane jest na równi z posiadaniem broni palnej nielegalnej.

§ 7. Klasyfikacja broni palnej

Broń palna klasyfikowana jest według rodzaju i potencjalnego zastosowania na:

1. Broń klasy I – broń krótka nie automatyczna, przeznaczona do użytku cywilnego i samoobrony, w szczególności pistolety jednostrzałowe i powtarzalne oraz rewolwery;

2. Broń klasy II – broń krótka automatyczna lub półautomatyczna o zwiększonej sile ognia oraz broń gładkolufowa, w szczególności pistolety maszynowe oraz strzelby;

3. Broń klasy III – broń długa automatyczna przeznaczona do zastosowań bojowych, w szczególności karabiny automatyczne i szturmowe;

4. Broń klasy IIIb – broń długa precyzyjna przeznaczona do rażenia celów na dużym dystansie, w szczególności karabiny wyborowe i snajperskie;

5. Broń klasy IV – uzbrojenie wybuchowe i ciężkie, w szczególności granaty, bomby, ładunki wybuchowe oraz wyrzutnie rakiet;

6. Broń klasy IVb – środki zapalające i wypalające, w szczególności ładunki zapalające, termiczne oraz inne materiały powodujące rozległe uszkodzenia ogniowe.

Art. 5. Przepisy proceduralne+
§ 1. Łączenie paragrafów

1. Dopuszcza się łączenie odpowiedzialności za przestępstwa i wykroczenia wyłącznie w przypadku odrębnych i niezależnych czynów.

2. Jeżeli dane wykroczenia stanowią bezpośredni element tego samego zdarzenia co przestępstwo (np. ucieczka przed LSPD), nie podlegają one odrębnemu karaniu. W szczególności nie stosuje się dodatkowych kar za wykroczenia drogowe, takie jak przejazd na czerwonym świetle, przekroczenie prędkości lub brawurowa jazda, jeżeli wynikają one bezpośrednio z jednego ciągu zdarzeń objętego zarzutem z Kodeksu Karnego.

§ 2. Domniemanie niewinności

Każda osoba oskarżona o popełnienie przestępstwa uznawana jest za niewinną do czasu całkowitego udowodnienia jej winy. Ciężar dowodu spoczywa na oskarżycielu, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

§ 3. Odwołanie od wyroku

Odwołania od wyroków klasyfikuje się na:

1. Od wyroków wydanych przez funkcjonariuszy organów ścigania przysługuje prawo do wniesienia apelacji w terminie nie dłuższym niż 3 dni.

2. Od wyroków wydanych przez sąd przysługuje 5 dni na uzyskanie oficjalnej pisemnej kopii zapisanego wyroku oraz 5 dni od jego otrzymania na wniesienie odwołania.

3. Od decyzji o egzekucji majątkowej przysługuje 3 dni na złożenie odwołania.

4. Od decyzji sądu, prokuratury lub High Commandu przysługuje 3 dni na wniesienie odwołania lub zażalenia, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

W przypadku apelacji od wyroku funkcjonariusza sąd może zażądać materiału dowodowego, w tym nagrania z bodycam, oraz wezwać strony w celu wyjaśnienia sprawy.

W przypadku apelacji od wyroku sądu, jeżeli nie przedstawiono nowych dowodów, sprawa może zostać rozpoznana w zmienionym składzie bez przeprowadzania rozprawy. Jeżeli natomiast pojawią się nowe dowody, sąd wyznacza rozprawę odwoławczą w celu ponownego rozpoznania sprawy.

§ 4. Materiał dowodowy

1. Materiały dowodowe uzyskane z naruszeniem prawa, w szczególności bez wymaganego nakazu, co do zasady nie mogą stanowić podstawy rozstrzygnięcia. Sąd może jednak dopuścić takie dowody, jeżeli zostały pozyskane w dobrej wierze lub i tak mogłyby zostać uzyskane zgodnie z prawem.

2. Dowody w postępowaniu obejmują w szczególności nagrania, dowody rzeczowe oraz zeznania świadków, przy czym każdemu dowodowi przypisuje się indywidualną wagę dowodową ocenianą przez sąd według jego wiarygodności i spójności z pozostałym materiałem.

3. Nagrania z kamer nasobnych funkcjonariuszy stanowią pełnoprawny dowód bez dodatkowych warunków. Inne nagrania mogą zostać dopuszczone, jeżeli są autentyczne, niebudzące wątpliwości co do ingerencji oraz przedstawiają istotny przebieg zdarzenia. Oceny dokonuje sąd lub uprawniony do tego organ.

4. Strona wnosząca dowody ma obowiązek ich ujawnienia na etapie postępowania przygotowawczego lub najpóźniej w trakcie rozprawy w sposób umożliwiający drugiej stronie zapoznanie się z ich treścią. Późniejsze ujawnienie dowodów może skutkować ich pominięciem lub odroczeniem postępowania.

§ 5. Konflikt interesów

Konflikt interesów występuje, gdy prywatne interesy osoby, jej rodziny lub osób powiązanych mogą wpływać na jej bezstronność w podejmowaniu decyzji lub wykonywaniu obowiązków urzędowych, sądowych lub administracyjnych.

W przypadku wystąpienia konfliktu interesów osoba jest zobowiązana do jego niezwłocznego ujawnienia oraz wyłączenia się z dalszego udziału w sprawie, jeżeli mogłoby to naruszyć zasadę bezstronności.

Konflikt interesów nie występuje w sytuacjach, w których sama funkcja lub relacja nie wpływa na obiektywność działania, w szczególności gdy czynności mają charakter techniczny, proceduralny lub niepowiązany bezpośrednio z rozstrzyganiem sprawy.

§ 6. Zatarcie skazania

Zatarcie skazania polega na uznaniu, że skazanie nie powinno wywoływać dalszych negatywnych skutków prawnych wobec obywatela. Informacja o skazaniu nie jest usuwana z kartoteki, lecz zostaje oznaczona jako zatarte. Zatarcie skazania nie jest równoznaczne z uznaniem, że skazanie nigdy nie miało miejsca, ani z uzyskaniem statusu osoby niekaranej. Stanowi jedynie potwierdzenie pozytywnej oceny procesu resocjalizacji i może być uwzględniane przy podejmowaniu decyzji przez właściwe organy.

1. O zatarcie skazania może ubiegać się obywatel, który przez co najmniej 14 dni kalendarzowych poprzedzających złożenie wniosku nie popełnił przestępstwa ani wykroczenia innego niż wykroczenie drogowe. Wniosek rozpatruje Departament Sprawiedliwości na podstawie zgromadzonych informacji oraz oceny postawy i procesu resocjalizacji wnioskodawcy.

2. Departament Sprawiedliwości może odmówić zatarcia skazania, jeżeli wnioskodawca jest poszukiwany, dopuścił się czynu zabronionego w okresie ostatnich 14 dni lub charakter dotychczasowych przestępstw uzasadnia negatywną ocenę wniosku. W przypadku odmowy ponowny wniosek może zostać złożony po upływie 7 dni kalendarzowych.

3. Zatarcie skazania nie ma miejsca przy wyrokach o najwyższej szkodliwości tj. terroryzm czy zdrada stanu.

§ 7. Kary alternatywne

Kara alternatywna jest środkiem zastępującym karę pozbawienia wolności lub grzywnę, stosowanym wobec sprawców, wobec których istnieją podstawy do uznania, że osiągnie ona cele kary oraz będzie sprzyjać ich resocjalizacji. O jej zastosowaniu decyduje Sąd, Prokurator lub w przypadkach przewidzianych przepisami funkcjonariusz organów ścigania.

Do kar alternatywnych zalicza się w szczególności:

1. prace społeczne;

2. udział w programach resocjalizacyjnych;

3. inne środki zatwierdzone przez Departament Sprawiedliwości.

Kara alternatywna nie może zostać zastosowana wobec sprawców najcięższych przestępstw, w szczególności morderstwa, terroryzmu, zdrady stanu lub porwania funkcjonariusza publicznego. W przypadku odmowy odbycia lub uchylania się od wykonania kary alternatywnej właściwy organ może uchylić decyzję o jej zastosowaniu i orzec wykonanie pierwotnej kary.

§ 12. Termin poszukiwania

1. Nakaz aresztowania zachowuje ważność przez 7 pełnych dni kalendarzowych od dnia jego wydania. Po upływie tego terminu wygasa, chyba że przed jego upływem zostanie przedłużony lub wydany ponownie na podstawie nowych okoliczności lub materiału dowodowego.

2. Federalny nakaz aresztowania zachowuje ważność przez 14 pełnych dni kalendarzowych od dnia jego wydania. Po upływie tego terminu wygasa, chyba że Zarząd Departamentu Sprawiedliwości postanowi o jego przedłużeniu lub ponownym wydaniu na podstawie aktualnych dowodów.

3. Termin poszukiwania nie ulega przedawnieniu w przypadku najcięższych przestępstw tj.:

1. terroryzmu

2. zdrady stanu

3. porwanie funkcjonariusza publicznego

4. morderstwo

4. W sprawach, o których mowa w podpunkcie 3., poszukiwanie może być prowadzone bez ograniczeń czasowych, a właściwy organ może utrzymywać lub ponownie wydać nakaz aresztowania niezależnie od upływu czasu od popełnienia czynu.

§ 13. Zmiana danych osobowych

Dopuszcza się zmianę danych osobowych na wniosek obywatela po przedstawieniu uzasadnienia lub dowodów potwierdzających zasadność zmiany. Decyzję w tej sprawie podejmuje Departament Sprawiedliwości.

Nowe imię i nazwisko nie może mieć charakteru obraźliwego, wulgarnego, ośmieszającego, kontrowersyjnego ani wprowadzać w błąd co do tożsamości lub pełnionej funkcji. Departament Sprawiedliwości ma prawo odmówić zatwierdzenia danych, które naruszają zasady współżycia społecznego lub godzą w powagę instytucji publicznych.

§ 14. Adopcja

1. Dopuszcza się adopcję osób które nie ukończyły 21 roku życia. Adopcja odbywa się na wniosek osoby adoptującej oraz za zgodą osoby adoptowanej i wymaga formalnej, oficjalnej decyzji wydanej przez Departament Sprawiedliwości.

2. Osoby ubiegające się o adopcję nie mogą posiadać aktywnej karalności ani poważnych naruszeń prawa, które mogłyby budzić wątpliwości co do ich zdolności do sprawowania opieki.

3. Departament Sprawiedliwości ma prawo przeprowadzić kontrolę warunków życia i sytuacji opiekuńczej u przyszłych opiekunów w celu weryfikacji, czy zapewniają oni odpowiednie i bezpieczne środowisko dla osoby adoptowanej.

§ 15. Dziedziczenie

1. Dziedziczenie obejmujące majątek ruchomy i nieruchomy odbywa się na podstawie testamentu lub, w przypadku jego braku, z decyzją Departamentu Sprawiedliwości. Testament sporządzony i złożony w Departamentu Sprawiedliwości ma pierwszeństwo w rozstrzyganiu kwestii spadkowych.

2. Realizacja spadku następuje wyłącznie po formalnym potwierdzeniu śmierci (akt zgonu lub postanowienie sądu). W przypadku osoby zaginionej sąd może stwierdzić zgon po 35 dniach od zgłoszenia zaginięcia.

3. Dodatkową formą przekazania majątku może być małżeństwo zatwierdzone przez Departament Sprawiedliwości, o ile nie stoi to w sprzeczności z innymi przepisami.

4. Nie podlegają dziedziczeniu przedmioty nielegalne oraz przedmioty stanowiące dowód w sprawie lub użyte do popełnienia przestępstwa. W takim przypadku podlegają one konfiskacie przez właściwe organy.

§ 16. Kara śmierci

Kara śmierci może zostać orzeczona wyłącznie przez sąd w toku pełnej rozprawy i stanowi najsurowszą karę przewidzianą w prawie stanu San Andreas. Stosowana jest w szczególności za najcięższe przestępstwa, takie jak zabójstwo lub terroryzm.

1. Egzekucja może zostać wykonana jedną z następujących metod:

1. rozstrzelanie,

2. zastrzyk trucizny,

3. krzesło elektryczne,

W przypadku braku wskazania metody przez sąd przyjmuje się rozstrzelanie jako metodę domyślną.

2. Wykonanie kary śmierci nie może nastąpić wcześniej niż 4 dni od wydania wyroku i jest w tym czasie wstrzymane. Skazany ma prawo w tym okresie złożyć wniosek o odpis wyroku oraz odwołanie, co automatycznie wstrzymuje egzekucję do czasu zakończenia procedury odwoławczej. Po uprawomocnieniu się wyroku kara może zostać wykonana najwcześniej następnego dnia, chyba że sąd wyznaczy inny termin, nie krótszy niż 24 godziny.

3. Skazany przed wykonaniem kary ma prawo do wyboru ostatniego posiłku oraz wygłoszenia ostatniego słowa.

Art. 6. Postępowanie sądowe+
§ 1. Mediacje

Mediacje to dobrowolny proces rozwiązywania sporu, w którym strony dążą do osiągnięcia porozumienia przy udziale neutralnego oraz obiektywnego mediatora. Mediator nie rozstrzyga sprawy, lecz ułatwia komunikację i pomaga wypracować wspólne rozwiązanie.

1. Mediacje mogą zostać przeprowadzone wyłącznie za zgodą obu stron i mogą zostać w każdej chwili zakończone. W przypadku osiągnięcia porozumienia sporządzana jest pisemna ugoda podpisywana przez obie strony. Brak podpisu którejkolwiek ze stron oznacza brak zawarcia ugody i zakończenie mediacji bez rozstrzygnięcia.

2. Mediacje mają charakter poufny, a informacje ujawnione w ich trakcie nie mogą być wykorzystywane w dalszym postępowaniu bez zgody stron.

§ 2. Termin rozprawy sądowej

Termin rozprawy sądowej ustalany jest przez Departament Sprawiedliwości w porozumieniu ze stronami postępowania. W przypadku braku porozumienia wyznaczane są trzy ostateczne propozycje terminów, spośród których strony mają obowiązek wybrać tylko jeden. Brak wyboru terminu przez strony uprawnia sąd do rozpoznania sprawy w trybie zaocznym na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego.

1. Rozprawa nie może odbyć się wcześniej niż 48 godzin od doręczenia aktu oskarżenia, bez względu na to czy wszystkie strony wyrażą zgodę na wcześniejsze odbycie się sprawy.

2. Rozprawa, która odbyła się wcześniej niż 48 godzin, jest uznawana za nieważną.

§ 3. Pozew cywilny

Pozew cywilny stanowi formalne żądanie rozstrzygnięcia sporu pomiędzy stronami w sprawach dotyczących roszczeń majątkowych lub niemajątkowych wynikających ze zdarzeń o charakterze cywilnoprawnym. Postępowanie cywilne ma na celu ustalenie odpowiedzialności oraz ewentualne zasądzenie odszkodowania, zadośćuczynienia lub innych środków naprawczych, zgodnie z przedstawionymi dowodami.

Pozew cywilny może zostać wniesiony do Departamentu Sprawiedliwości w terminie 5 dni od dnia zdarzenia, którego dotyczy roszczenie. Ciężar udowodnienia zasadności roszczenia oraz przedstawienia materiału dowodowego spoczywa na stronie powodowej (oskarżającym).

§ 4. Rozprawa sądowa

Rozprawa sądowa jest postępowaniem prowadzonym przed sądem w celu rozpoznania sprawy oraz wydania orzeczenia na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego.

W toku rozprawy strony mają prawo do przedstawiania swoich stanowisk, składania wniosków, zgłaszania dowodów, zadawania pytań świadkom oraz odnoszenia się do twierdzeń i dowodów strony przeciwnej, zgodnie z decyzjami przewodniczącego składu orzekającego.

Sąd prowadzi rozprawę w sposób bezstronny, zapewniając obu stronom równe prawa procesowe oraz możliwość obrony swoich interesów.

Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego i wysłuchaniu stron sąd zamyka rozprawę oraz wydaje wyrok lub postanowienie, chyba że zachodzą podstawy do odroczenia rozprawy lub podjęcia innych czynności procesowych przewidzianych przepisami prawa.

________________

§ 5. Rozprawa ekspresowa

Rozprawa ekspresowa może zostać przeprowadzona na wniosek jednej ze stron, za zgodą sędziego. Sędzia może odmówić jej przeprowadzenia w szczególności ze względu na charakter bądź skomplikowanie sprawy.

1. W przypadku gdy funkcjonariusz organów ścigania nie może dojść do porozumienia z osobą zatrzymaną, a sędzia jest dostępny, rozprawa ekspresowa powinna zostać przeprowadzona, chyba że sędzia odmówi jej przeprowadzenia. Rozprawa powinna odbyć się w miejscu przebywania osoby zatrzymanej, chyba że sąd postanowi inaczej.

2. W sytuacji braku dostępności sędziego lub odmowy przeprowadzenia rozprawy ekspresowej, funkcjonariusz może wydać decyzję końcową, od której przysługuje odwołanie w terminie 3 dni lub możliwość skierowania sprawy do trybu pełnej rozprawy.

3. Rozprawa ekspresowa nie powinna trwać dłużej niż 45 minut, chyba że sąd postanowi inaczej w szczególnych przypadkach. Nie stosuje się jej w sprawach, w których wnioskowana kara obejmuje pozbawienie wolności powyżej 200 miesięcy, dożywocie lub karę śmierci.

§ 6. Rozprawa zaoczna

Rozprawa zaoczna jest postępowaniem sądowym przeprowadzanym pod nieobecność jednej lub obu stron postępowania, jeżeli zostały one prawidłowo zawiadomione o terminie rozprawy, a mimo to nie stawiły się bez usprawiedliwionej przyczyny lub zrzekły się prawa do udziału w rozprawie.

1. Rozprawa zaoczna może zostać przeprowadzona w szczególności, gdy:

1. strona postępowania nie stawiła się na rozprawę pomimo prawidłowego zawiadomienia;

2. strona nie wskazała żadnego z wyznaczonych terminów rozprawy;

3. strona zrzekła się prawa do udziału w rozprawie lub złożyła wniosek o rozpoznanie sprawy pod swoją nieobecność.

2. Przed wydaniem wyroku sąd rozpoznaje sprawę na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego oraz stanowisk przedstawionych przez strony przed rozpoczęciem rozprawy. Nieobecność strony nie stanowi podstawy do automatycznego uwzględnienia żądań strony przeciwnej.

3. Wyrok wydany w trybie zaocznym wywołuje takie same skutki prawne jak wyrok wydany po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem stron i podlega zaskarżeniu na zasadach określonych w niniejszym kodeksie.

§ 7. Ugoda sądowa

1. Ugoda sądowa jest porozumieniem zawartym pomiędzy stronami postępowania, zatwierdzonym przez sąd, którego celem jest zakończenie sporu bez konieczności wydania wyroku.

2. Ugoda sądowa może zostać zawarta na każdym etapie postępowania, jeżeli jej treść nie narusza obowiązujących przepisów prawa, zasad współżycia społecznego ani interesu publicznego.

3. Sąd może odmówić zatwierdzenia ugody, jeżeli uzna, że została zawarta pod przymusem, zmierza do obejścia prawa lub narusza prawa osób trzecich.

4. Po zatwierdzeniu przez sąd ugoda sądowa ma moc równą prawomocnemu wyrokowi i jest wiążąca dla stron. W zakresie objętym ugodą postępowanie ulega zakończeniu.

5. Niewykonanie postanowień ugody sądowej może stanowić podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego lub innych czynności przewidzianych przepisami prawa.

§ 8. Obrońca i Oskarżyciel

Obrońca, zwany dalej mecenasem jest przedstawicielem oskarżonego, którego zadaniem jest ochrona jego praw i interesów oraz zapewnienie rzetelnej obrony w toku postępowania.

Oskarżyciel, zwany dalej prokuratorem reprezentuje interes publiczny oraz prowadzi oskarżenie, przedstawiając przed sądem zgromadzony materiał dowodowy i wnosząc o odpowiednie rozstrzygnięcie.

Każda ze stron postępowania może być reprezentowana przez maksymalnie dwóch przedstawicieli:

1. Obrońca prowadzący oraz obrońca asystujący;

2. Oskarżyciel prowadzący oraz oskarżyciel asystujący.

Obrońca prowadzący i oskarżyciel prowadzący odpowiadają za prowadzenie sprawy przed sądem, natomiast osoby asystujące mogą wspierać ich podczas postępowania, w szczególności poprzez przedstawianie argumentów, dowodów oraz zadawanie pytań za zgodą sądu.

§ 9. Porządek na rozprawie

1. Wszystkie osoby przebywające na sali rozpraw zobowiązane są do zachowania powagi sądu, stosowania się do poleceń sędziego oraz niezakłócania przebiegu postępowania.

2. Sędzia przewodniczący, bądź funkcjonariusz organów ścigania zabezpieczający rozprawę może upomnieć osobę naruszającą porządek, a w przypadku dalszego zakłócania rozprawy nakazać jej opuszczenie sali rozpraw. Jeżeli zachowanie uczestnika lub publiczności w istotny sposób utrudnia prowadzenie postępowania, sąd może dodatkowo nałożyć karę porządkową w postaci grzywny.

3. Osoby przebywające na sali rozpraw mają prawo do:

1. skorzystania z toalety;

2. spożywania napojów;

3. spożywania posiłków, o ile nie zakłóca to przebiegu rozprawy;

4. Na sali rozpraw zabrania się:

1. prowadzenia głośnych rozmów i komentowania przebiegu postępowania;

2. korzystania z telefonu w sposób zakłócający przebieg rozprawy;

3. prowadzenia rozmów telefonicznych;

4. utrudniania wypowiedzi stron, świadków, biegłych lub sądu;

5. zachowywania się w sposób naruszający powagę sądu lub utrudniający prowadzenie rozprawy;

5. W uzasadnionych przypadkach sędzia może zarządzić krótką przerwę w rozprawie na wniosek strony lub z urzędu, jeżeli jest to niezbędne dla prawidłowego przebiegu postępowania.

Art. 7. Department of Justice+
§ 1. Departament Sprawiedliwości

Departament Sprawiedliwości, zwany dalej „DOJ”, jest centralnym organem administracji publicznej oraz wymiaru sprawiedliwości stanu San Andreas, odpowiedzialnym za zapewnienie praworządności, ochronę interesu publicznego, sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem prawa oraz wykonywanie zadań związanych z funkcjonowaniem sądownictwa, prokuratury i administracji państwowej.

DOJ realizuje swoje zadania poprzez wydawanie aktów administracyjnych, prowadzenie postępowań sądowych i przygotowawczych, sprawowanie nadzoru nad podległymi jednostkami organizacyjnymi oraz koordynowanie współpracy między organami państwowymi. W zakresie swoich kompetencji posiada uprawnienia kontrolne, nadzorcze, organizacyjne oraz interpretacyjne.

Departament Sprawiedliwości jest również organem odpowiedzialnym za prowadzenie i utrzymywanie rejestrów publicznych, zapewnienie jednolitego stosowania prawa oraz ochronę praw i wolności obywatelskich gwarantowanych przez przepisy obowiązujące na terenie stanu San Andreas.

§ 2. Rada Departamentu Sprawiedliwości

Rada Departamentu Sprawiedliwości jest najwyższym kolegialnym organem kierowniczym DOJ odpowiedzialnym za wyznaczanie kierunków działania Departamentu oraz podejmowanie decyzji mających znaczenie dla funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości i administracji państwowej.

W skład Rady wchodzą osoby pełniące najwyższe funkcje w strukturze Departamentu Sprawiedliwości, czyli Sędzia Federalny, Prokurator Generalny, Dyrektor IRS, Administrator Urzędu oraz Prezes Palestry Adwokackiej.

Do kompetencji Rady należy opiniowanie projektów aktów prawnych, rozstrzyganie sporów kompetencyjnych pomiędzy jednostkami podległymi, podejmowanie decyzji dotyczących organizacji Departamentu oraz ustalanie polityki działania organów podległych DOJ.

§ 3. Sędzia Federalny

Sędzia Federalny jest najwyższym organem sądowniczym stanu San Andreas oraz zwierzchnikiem struktury sądownictwa funkcjonującej w ramach Departamentu Sprawiedliwości. Sędzia Federalny sprawuje wymiar sprawiedliwości w imieniu prawa i jest niezależny w zakresie wydawanych orzeczeń. W toku wykonywania obowiązków służbowych podlega wyłącznie przepisom prawa oraz zasadom bezstronności, niezawisłości i obiektywizmu.

Do zakresu kompetencji Sędziego Federalnego należy w szczególności:

1. rozpoznawanie spraw karnych, cywilnych oraz administracyjnych;

2. wydawanie wyroków, postanowień, nakazów oraz innych rozstrzygnięć procesowych;

3. dokonywanie wykładni obowiązujących przepisów prawa;

4. rozstrzyganie sporów kompetencyjnych pomiędzy organami państwowymi;

5. kontrolowanie zgodności działań instytucji publicznych z obowiązującymi przepisami;

6. sprawowanie nadzoru nad prawidłowym przebiegiem postępowań sądowych;

7. podejmowanie decyzji dotyczących organizacji i funkcjonowania sądownictwa.

Wydane przez Sędziego Federalnego orzeczenia są wiążące dla wszystkich podmiotów podlegających jurysdykcji stanu San Andreas.

§ 4. Prokurator Generalny

Prokurator Generalny jest najwyższym organem prokuratury stanu San Andreas oraz zwierzchnikiem wszystkich prokuratorów wykonujących obowiązki służbowe na terenie stanu. Jako przedstawiciel interesu publicznego odpowiada za ściganie przestępstw, nadzór nad postępowaniami przygotowawczymi oraz zapewnienie zgodności działań organów ścigania z obowiązującym prawem.

Do kompetencji Prokuratora Generalnego należy w szczególności:

1. prowadzenie i nadzorowanie postępowań przygotowawczych;

2. wydawanie nakazów procesowych oraz decyzji przewidzianych przez przepisy prawa;

3. reprezentowanie interesu publicznego przed sądami;

4. sprawowanie nadzoru nad działalnością prokuratorów;

5. przeprowadzanie kontroli legalności działań służb publicznych;

6. wydawanie zaleceń, wytycznych oraz zarządzeń dla jednostek organizacyjnych podlegających DOJ;

7. nadzorowanie zgodności działań funkcjonariuszy publicznych z obowiązującym prawem;

8. koordynowanie współpracy pomiędzy prokuraturą a organami ścigania.

Prokurator Generalny może podejmować działania nadzwyczajne w przypadkach wymagających natychmiastowej reakcji organów Stanowych.

§ 5. Dyrektor Internal Revenue Service

Dyrektor IRS jest najwyższym organem kierującym działalnością Internal Revenue Service oraz odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie państwowego systemu podatkowego i finansowego. Dyrektor IRS sprawuje nadzór nad wszystkimi funkcjonariuszami i pracownikami IRS oraz odpowiada za realizację polityki fiskalnej stanu w zakresie określonym przez przepisy prawa.

Do jego kompetencji należy między innymi:

1. kierowanie działalnością IRS;

2. kontrolowanie przestrzegania przepisów podatkowych;

3. prowadzenie postępowań dotyczących naruszeń prawa podatkowego;

4. nadzorowanie procesów związanych z rozliczeniami finansowymi podmiotów gospodarczych;

5. przeciwdziałanie oszustwom podatkowym oraz praniu pieniędzy;

6. współpraca z prokuraturą i organami ścigania;

7. sporządzanie raportów i analiz dotyczących sytuacji finansowej stanu.

Dyrektor IRS może wydawać wytyczne, instrukcje oraz decyzje administracyjne w zakresie właściwości swojej jednostki.

§ 6. Administrator Urzędu

Administrator Urzędu jest najwyższym organem kierowniczym administracji publicznej funkcjonującej w ramach Departamentu Sprawiedliwości. Administrator odpowiada za organizację pracy urzędu, nadzór nad personelem administracyjnym oraz zapewnienie sprawnego wykonywania zadań publicznych przez podległe jednostki.

Do jego kompetencji należy w szczególności:

1. zarządzanie działalnością urzędu;

2. nadzór nad pracą urzędników państwowych;

3. prowadzenie polityki kadrowej urzędu;

4. organizowanie i koordynowanie procesów administracyjnych;

5. wydawanie dokumentów urzędowych;

6. prowadzenie oraz aktualizacja rejestrów publicznych;

7. organizowanie egzaminów, licencji i procedur administracyjnych;

8. kontrolowanie prawidłowości wykonywania obowiązków przez podległych urzędników;

9. wdrażanie procedur mających na celu usprawnienie funkcjonowania administracji publicznej.

Administrator Urzędu odpowiada za zachowanie ciągłości działania administracji stanu oraz zapewnienie obywatelom dostępu do usług publicznych.

§ 7. Prezes Palestry Adwokackiej

Prezes Palestry Adwokackiej jest najwyższym organem samorządu adwokackiego działającego na terenie stanu San Andreas.Prezes odpowiada za organizację pracy palestry, nadzór nad wykonywaniem zawodu adwokata oraz ochronę niezależności środowiska prawniczego.

Do jego kompetencji należy:

1. nadzór nad działalnością wszystkich adwokatów;

2. kontrola przestrzegania zasad etyki zawodowej;

3. prowadzenie postępowań dyscyplinarnych;

4. nakładanie kar dyscyplinarnych;

5. zawieszanie lub przywracanie uprawnień zawodowych;

6. organizowanie egzaminów adwokackich;

7. wydawanie interpretacji dotyczących zasad wykonywania zawodu;

8. reprezentowanie palestry przed organami państwowymi.

Decyzje Prezesa Palestry są wiążące dla wszystkich członków samorządu adwokackiego.

§ 8. Urzędnik Państwowy

Urzędnik Państwowy jest funkcjonariuszem administracji publicznej wykonującym zadania związane z obsługą obywateli, prowadzeniem rejestrów, wydawaniem decyzji administracyjnych oraz realizacją obowiązków nałożonych przez właściwe organy państwowe. Urzędnik wykonuje swoje obowiązki zgodnie z zasadami legalizmu, bezstronności, rzetelności oraz ochrony interesu publicznego. W zakresie powierzonych zadań ponosi odpowiedzialność za prawidłowość prowadzonych czynności administracyjnych.

Art. 8. Emergency Medical Services+
§ 1. Podmiot prawny

EMS (Emergency Medical Services) to system medyczny stanu San Andreas odpowiedzialny za udzielanie pomocy medycznej w sytuacjach nagłych oraz świadczenie usług ochrony zdrowia obywateli. Obejmuje on zarówno działania ratunkowe w terenie (np. interwencje medyczne na miejscu zdarzeń), jak i opiekę szpitalną oraz leczenie w placówkach medycznych. EMS pełni funkcję publicznej służby zdrowia, zapewniając diagnostykę, leczenie, transport medyczny oraz podstawową i specjalistyczną pomoc medyczną dla mieszkańców.

§ 2. Odstąpienie od leczenia pacjenta

Lekarz może odmówić podjęcia lub odstąpić od leczenia pacjenta w uzasadnionych przypadkach, o ile nie zachodzi bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia. W sytuacjach nagłych, wymagających natychmiastowej interwencji, lekarz ma obowiązek udzielenia pomocy niezależnie od okoliczności. W przypadku odstąpienia od leczenia lekarz powinien poinformować pacjenta o możliwych alternatywnych formach pomocy medycznej oraz, jeśli to możliwe, wskazać odpowiednią placówkę lub specjalistę.

1. Przypadki odstąpienia od leczenia:

1. agresywne lub obraźliwe zachowanie pacjenta wobec personelu medycznego;

2. nagminne napastowanie słowne lub fizyczne lekarza albo personelu EMS;

3. uniemożliwienie przeprowadzenia badania lub leczenia;

4. uporczywe niestosowanie się do zaleceń medycznych w sposób zagrażający procesowi leczenia;

5. inne sytuacje, w których dalsze świadczenie pomocy jest niemożliwe lub rażąco utrudnione;

§ 3. Wypis ze szpitala na żądanie

1. Pacjent ma prawo do wypisu ze szpitala na własne żądanie, nawet jeśli personel medyczny zaleca dalsze leczenie lub obserwację. W takim przypadku pacjent składa pisemne oświadczenie potwierdzające, że decyzja została podjęta dobrowolnie oraz ze świadomością możliwych skutków zdrowotnych.

2. W przypadku samowolnego opuszczenia placówki bez formalnego wypisu, pacjent ponosi pełną odpowiedzialność za ewentualne skutki zdrowotne, a EMS nie odpowiada za pogorszenie jego stanu zdrowia.

3. Jeżeli pacjent nie jest zdolny do świadomego podjęcia decyzji (np. stan zdrowia, brak pełnoletności), wypis może nastąpić wyłącznie za zgodą opiekuna prawnego lub na podstawie decyzji właściwego organu.

4. Wypis na żądanie nie może zostać zrealizowany w trakcie trwania czynności ratujących życie lub innych procedur medycznych wymagających natychmiastowej interwencji. W takim przypadku decyzja o wypisie może zostać podjęta dopiero po ich zakończeniu.

5. Lekarz może uzależnić realizację wypisu na żądanie od wcześniejszej stabilizacji stanu pacjenta, jeżeli jego aktualny stan uniemożliwia bezpieczne opuszczenie placówki.

§ 4. Nakaz przymusowego leczenia

Nakaz przymusowego leczenia może zostać wydany przez osoby upoważnione z Departamentu Sprawiedliwości w celu skierowania obywatela na obowiązkowe leczenie w placówce EMS. Stosuje się go wobec osób, których stan psychiczny stanowi zagrożenie dla ich zdrowia, życia lub bezpieczeństwa innych osób.

Nakaz przymusowego leczenia powinien zawierać:

1. datę i miejsce wydania;

2. dane osoby wydającej nakaz;

3. dane osoby, której dotyczy nakaz;

4. uzasadnienie wydania nakazu;

5. określenie warunków i czasu trwania leczenia;

6. podpis oraz pieczęć osoby upoważnionej;

Osoba, wobec której wydano nakaz przymusowego leczenia, ma prawo do złożenia odwołania do właściwego organu Departamentu Sprawiedliwości w terminie 3 dni od jego doręczenia. Złożenie odwołania nie wstrzymuje wykonania nakazu, chyba że organ rozpatrujący odwołanie postanowi inaczej.

§ 5. Obdukcja lekarska

Każdy obywatel ma prawo do uzyskania zaświadczenia lekarskiego (obdukcji) określającego rodzaj oraz przyczynę doznanych obrażeń ciała. Obdukcja może zostać wystawiona w ciągu 24 godzin od zdarzenia, które spowodowało obrażenia, pod warunkiem posiadania aktywnej elektronicznej karty pacjenta.

§ 6. Tajemnica lekarska

Wszelkie informacje dotyczące pacjenta uzyskane w związku z wykonywaniem czynności medycznych stanowią tajemnicę lekarską. Obowiązek jej zachowania obowiązuje również po śmierci pacjenta.

Zwolnienie z tajemnicy lekarskiej może nastąpić wyłącznie za zgodą pacjenta, w przypadkach zagrożenia życia lub zdrowia pacjenta bądź osób trzecich, albo na podstawie prawomocnej decyzji Sądu Departamentu Sprawiedliwości.

Przekazanie informacji z badania wykonanego na zlecenie uprawnionego organu nie stanowi naruszenia tajemnicy, pod warunkiem uprzedniego poinformowania pacjenta o celu badania. Zakres ujawnienia ogranicza się do informacji niezbędnych do realizacji celu medycznego.

Obowiązek zachowania tajemnicy obejmuje również osoby współpracujące oraz personel pomocniczy.

Art. 9. Adwokat - Prawa i obowiązki+
§ 1. Status i definicja

Adwokat jest osobą uprawnioną do świadczenia pomocy prawnej po uzyskaniu stosownej licencji wydanej przez właściwy organ Departamentu Sprawiedliwości. W szczególności zajmuje się reprezentowaniem stron w postępowaniach sądowych, sporządzaniem pism procesowych oraz udzielaniem porad prawnych.

Adwokat działa w interesie swojego klienta, zapewniając mu ochronę prawną w granicach obowiązującego prawa. Może występować jako obrońca w sprawach karnych oraz pełnomocnik w sprawach cywilnych i administracyjnych.

§ 2. Zakres obowiązków

Adwokat wykonuje czynności związane z udzielaniem pomocy prawnej, w szczególności poprzez:

1. reprezentowanie klientów przed sądami oraz innymi organami wymiaru sprawiedliwości,

2. sporządzanie pism procesowych, wniosków, pozwów oraz środków odwoławczych,

3. udzielanie porad i konsultacji prawnych,

4. podejmowanie działań obronnych w sprawach karnych oraz reprezentacyjnych w sprawach cywilnych,

5. podejmowanie czynności zmierzających do ochrony interesów prawnych klienta w granicach obowiązującego prawa.

Adwokat jest zobowiązany do działania w sposób rzetelny, zgodny z prawem oraz w granicach udzielonego mu pełnomocnictwa.

§ 3. Tajemnica adwokacka

1. Adwokat ma obowiązek zachowania poufności wszelkich informacji uzyskanych w związku z wykonywaniem zawodu, niezależnie od ich formy i znaczenia. Obowiązek ten ma charakter stały i nie wygasa po zakończeniu prowadzenia sprawy.

2. Zwolnienie z tajemnicy adwokackiej może nastąpić wyłącznie w przypadkach przewidzianych przepisami prawa lub na podstawie decyzji właściwego organu.

3. Wyjątkowo dopuszcza się ujawnienie informacji organom ścigania, jeżeli jest to niezbędne do zapobieżenia bezpośredniemu i realnemu zagrożeniu życia, zdrowia lub bezpieczeństwa innych osób.

§ 4. Kontakt z klientem

1. Adwokat ma prawo do bezpośredniego kontaktu z reprezentowaną osobą, w tym również w przypadku jej tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności. Kontakt ten powinien odbywać się w sposób zapewniający poufność rozmowy oraz ochronę praw klienta.

2. Realizacja prawa, o którym mowa w ust. 1, może podlegać ograniczeniom wynikającym z przepisów porządkowych i bezpieczeństwa obowiązujących w jednostkach penitencjarnych, przy jednoczesnym zachowaniu zasady prawa do obrony.

3. Osoba zatrzymana lub aresztowana ma prawo do korzystania z pomocy nie więcej niż dwóch obrońców w ramach danego postępowania.

Art. 10. Urządzenia rejestrujące i śledzące+
§ 1. Urządzenie rejestrujące

Urządzeniem rejestrującym jest każde urządzenie elektroniczne służące do utrwalania obrazu, dźwięku lub obrazu i dźwięku jednocześnie. Do urządzeń rejestrujących zalicza się w szczególności kamery nasobne, kamery pojazdowe, kamery monitoringu, telefony komórkowe oraz inne urządzenia umożliwiające zapis przebiegu zdarzeń.

§ 2. Kamera nasobna

1. Funkcjonariusz organów ścigania, wykonując czynności służbowe, jest obowiązany korzystać z przydzielonej kamery nasobnej umożliwiającej nieprzerwaną rejestrację obrazu i dźwięku.

2. Rejestracja powinna obejmować cały przebieg czynności służbowych, chyba że jej prowadzenie jest niemożliwe z przyczyn technicznych, zagraża bezpieczeństwu funkcjonariusza lub wyłączenie rejestracji wynika z przepisów szczególnych.

3. Zabrania się celowego wyłączania, zasłaniania, modyfikowania ustawienia kamery lub podejmowania innych działań uniemożliwiających prawidłową rejestrację przebiegu czynności służbowych, chyba że wynika to z uzasadnionej konieczności służbowej.

4. Nagrania z kamer nasobnych stanowią dokumentację służbową, podlegają zabezpieczeniu przed utratą, zniszczeniem oraz ingerencją osób nieuprawnionych i mogą być wykorzystywane jako materiał dowodowy zgodnie z przepisami niniejszego kodeksu.

5. Nagrania przechowuje się przez okres co najmniej 7 pełnych dni kalendarzowych od dnia ich zarejestrowania, chyba że zostały zabezpieczone na potrzeby postępowania lub obowiązujące przepisy przewidują dłuższy okres ich przechowywania.

6. W przypadku awarii, uszkodzenia lub utraty możliwości rejestracji funkcjonariusz jest obowiązany niezwłocznie poinformować o tym przełożonego oraz odnotować ten fakt w dokumentacji służbowej. Czynności służbowe mogą być kontynuowane wyłącznie wtedy, gdy ich przerwanie mogłoby zagrozić życiu, zdrowiu, bezpieczeństwu publicznemu lub skuteczności prowadzonych działań.

§ 3. Kamera pojazdowa

1. Pojazdy służbowe wykorzystywane przez organy ścigania powinny być wyposażone w sprawną kamerę pojazdową (dashcam), umożliwiającą rejestrację obrazu z przebiegu wykonywanych czynności służbowych.

2. Kamera pojazdowa powinna pozostawać włączona przez cały okres użytkowania pojazdu podczas pełnienia służby, chyba że jej działanie zostało uniemożliwione z przyczyn technicznych.

3. Zabrania się celowego wyłączania, zasłaniania, demontowania lub podejmowania innych działań uniemożliwiających prawidłową rejestrację obrazu przez kamerę pojazdową, z wyjątkiem przypadków wynikających z uzasadnionej konieczności służbowej.

4. Nagrania z kamer pojazdowych stanowią dokumentację służbową, podlegają zabezpieczeniu przed ingerencją osób nieuprawnionych oraz mogą być wykorzystywane jako materiał dowodowy zgodnie z przepisami niniejszego kodeksu.

5. Nagrania przechowuje się przez okres co najmniej 7 pełnych dni kalendarzowych od dnia ich zarejestrowania, chyba że zostały zabezpieczone na potrzeby postępowania lub obowiązujące przepisy stanowią inaczej.

6. W przypadku awarii lub uszkodzenia kamery pojazdowej kierujący pojazdem jest obowiązany niezwłocznie zgłosić ten fakt przełożonemu oraz odnotować go w dokumentacji służbowej.

§ 4. Rejestracja dźwięku

1. Dopuszcza się utrwalanie przebiegu rozmów oraz innych zdarzeń przy użyciu urządzeń służących do rejestracji dźwięku, o ile czynność ta pozostaje zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.

2. Zapis dźwiękowy może zostać wykorzystany jako środek dowodowy, jeżeli spełnia wymagania dotyczące dopuszczalności materiału dowodowego określone w niniejszym kodeksie.

3. Rejestrowanie dźwięku w miejscach objętych szczególną ochroną lub ograniczeniami jest dopuszczalne wyłącznie w przypadkach przewidzianych przepisami prawa albo na podstawie zgody właściwego organu.

§ 5. Podsłuch

1. Zastosowanie kontroli operacyjnej polegającej na rejestrowaniu rozmów lub innych form komunikacji jest dopuszczalne wyłącznie w przypadkach uzasadnionych dobrem prowadzonego postępowania lub bezpieczeństwem publicznym.

2. Zgoda na zastosowanie podsłuchu może zostać wydana wyłącznie na pisemny i należycie uzasadniony wniosek High Command właściwego organu ścigania, zatwierdzony decyzją Zarządu Departamentu Sprawiedliwości.

3. Podsłuch zastosowany bez wymaganej zgody lub z naruszeniem warunków wydanej decyzji uznaje się za nielegalny, a uzyskany w ten sposób materiał nie może stanowić dowodu, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

§ 6. System dozoru elektronicznego

1. Elektroniczne urządzenie monitorujące może zostać zastosowane wobec obywatela w celu zapewnienia prawidłowego toku postępowania, wykonania środka zapobiegawczego lub ochrony życia i zdrowia osoby objętej nadzorem.

2. O zastosowaniu urządzenia monitorującego na okres nieprzekraczający 24 godzin decyduje Prokurator na wniosek High Commandu własciwego oragnu ścigania. Przedłużenie okresu monitorowania ponad 24 godziny, ponowne zastosowanie urządzenia w terminie 7 dni od jego zdjęcia lub nałożenie urządzenia na okres przekraczający 24 godziny wymaga zgody Zarządu Departamentu Sprawiedliwości wydanej na uzasadniony wniosek jednostki prowadzącej postępowanie.

3. Jednorazowy okres stosowania elektronicznego urządzenia monitorującego nie może przekroczyć 7 dni, chyba że Departament Sprawiedliwości postanowi inaczej w szczególnie uzasadnionych przypadkach.

4. Funkcjonariusze prowadzący postępowanie są uprawnieni do monitorowania lokalizacji osoby objętej nadzorem oraz wykorzystywania danych zgromadzonych przez urządzenie jako materiału dowodowego.

5. W okresie obowiązywania nadzoru funkcjonariusze mogą przeprowadzić kontrolę mającą na celu potwierdzenie miejsca pobytu, stanu zdrowia lub przestrzegania nałożonych obowiązków przez osobę objętą monitoringiem.

6. Celowe usunięcie, uszkodzenie, zakłócenie działania lub inna forma ingerencji w elektroniczne urządzenie monitorujące stanowi przestępstwo. Niezależnie od odpowiedzialności karnej sprawca podlega karze finansowej w wysokości 100 000$ dolarów amerykańskich.

7. W szczególnie uzasadnionych przypadkach kara finansowa określona w ust. 6 może zostać zwiększona, jeżeli charakter naruszenia, stopień ingerencji w urządzenie monitorujące, skutki działania sprawcy lub utrudnianie czynności prowadzonych przez właściwe organy uzasadniają wymierzenie surowszej sankcji.

Art. 11. Precedensy+

Precedens to orzeczenie sądu, które staje się punktem odniesienia przy rozstrzyganiu kolejnych spraw o podobnym charakterze. Uwzględnianie precedensów służy zapewnieniu konsekwencji w decyzjach sądowych, ułatwia interpretację przepisów oraz wspiera jednolite stosowanie prawa. Precedensy poza stanowe, muszą zostać wniesione do 36h przed rozprawą. Sędzia prowadzący podejmuje decyzję o ich dopuszczeniu. Precedensy uznane w ten sposób, zostają na stałe wpisane do Kodeksu Praw Stanu San Andreas. Precedensy powstałe poprzez wyrok sądu w II instancji zostają na stałe wpisane do Kodeksu Praw Stanu San Andreas.

§ 1. Lista Precedensów wpisanych do kodeksu Praw Stanu San Andreas:

Miranda v. Arizona (1966)

Organy ścigania mają obowiązek poinformowania osoby zatrzymanej o prawie do milczenia oraz prawie do obecności adwokata podczas przesłuchania. Zeznania uzyskane bez udzielenia tych informacji nie mogą stanowić dowodu w postępowaniu karnym.

Precedens Scott v. Harris (2007)

funkcjonariusz policji może użyć śmiercionośnej siły w celu zakończenia pościgu samochodowego, jeżeli ucieczka stwarza poważne i bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia osób postronnych.

Pennsylvania v. Mimms (1977)

funkcjonariusz policji ma prawo nakazać kierowcy opuszczenie pojazdu podczas rutynowej kontroli drogowej, pod warunkiem, że została ona przeprowadzona zgodnie z prawem, nawet jeśli nie istnieją konkretne podejrzenia wobec tej osoby.

Gideon v. Wainwright (1963)

każda osoba oskarżona w postępowaniu karnym, która nie jest w stanie samodzielnie zapewnić sobie obrony, ma prawo do darmowego adwokata zapewnionego przez Departament Sprawiedliwości.

Tennessee v. Garner (1985)

użycie śmiercionośnej siły przez policję wobec uciekającego podejrzanego jest dopuszczalne tylko, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że podejrzany zagraża życiu lub zdrowiu innych osób.

Carroll v. United States (1925)

funkcjonariusze policji mogą dokonać przeszukania pojazdu bez odpowiedniego nakazu, jeżeli istnieje silne prawdopodobieństwo, że wewnątrz znajdują się dowody przestępstwa lub przedmioty nielegalne.

2. Kodeks Karny+
Art. 1. Przepisy ogólne+
§ 1. Sprawy nieuregulowane kodeksem

Wszelkie kwestie nieuregulowane w niniejszym kodeksie podlegają rozpatrzeniu przez zarząd Departamentu Sprawiedliwości, który, kierując się zasadami sprawiedliwości, obowiązującymi zwyczajami oraz dobrem interesu publicznego, podejmuje odpowiednie decyzje.

Rada Departamentu Sprawiedliwości zastrzega sobie prawo do możliwości zmian niniejszego kodeksu. Obywatele muszą zostać poinformowani o zmianach w przeciągu 24 godzin od dokonania zmian.

§ 2. Nieznajomość prawa

Nieznajomość przepisów zawartych w niniejszych kodeksach nie zwalnia z odpowiedzialności oraz nie stanowi okoliczności łagodzącej.

§ 3. Przestępstwo

1. Przestępstwem jest zawinione działanie lub zaniechanie działania człowieka, które zostało zabronione przez obowiązujące przepisy prawa Stanu San Andreas pod groźbą kary oraz którego stopień społecznej szkodliwości nie jest znikomy.

2. Odpowiedzialności karnej podlega wyłącznie osoba, która dopuściła się czynu zabronionego świadomie lub wskutek niezachowania wymaganej ostrożności, jeżeli przepisy niniejszego Kodeksu przewidują odpowiedzialność za takie zachowanie.

3. Czyn zabroniony może zostać popełniony przez działanie albo przez zaniechanie działania, jeżeli na sprawcy ciążył prawny obowiązek określonego zachowania.

4. Przestępstwo może zostać popełnione umyślnie albo nieumyślnie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

5. Przestępstwo umyślne zachodzi wówczas, gdy sprawca ma zamiar jego popełnienia albo przewidując możliwość jego popełnienia godzi się na jego wystąpienie.

6. Przestępstwo nieumyślne zachodzi wówczas, gdy sprawca nie ma zamiaru jego popełnienia, lecz dopuszcza się go wskutek niezachowania wymaganej ostrożności, mimo że możliwość jego popełnienia przewidywał albo mógł przewidzieć.

7. Przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu uwzględnia się w szczególności:

1. rodzaj i charakter naruszonego dobra prawnego,

2. rozmiar wyrządzonej lub grożącej szkody,

3. sposób i okoliczności popełnienia czynu,

4. motywację sprawcy,

5. stopień naruszenia obowiązujących norm prawnych,

6. skutki czynu oraz ich wpływ na porządek publiczny.

8. Nie stanowi przestępstwa czyn, którego społeczna szkodliwość jest znikoma.

9. Przy ocenie, czy społeczna szkodliwość jest znikoma, uwzględnia się w szczególności:

1. nieznaczny charakter naruszenia dobra prawnego,

2. brak istotnych skutków czynu,

3. brak realnego zagrożenia dla porządku prawnego.

10. Brak skutku czynu zabronionego nie wyłącza odpowiedzialności karnej, jeżeli sprawca podjął działania bezpośrednio zmierzające do jego popełnienia.

11. W przypadku wątpliwości co do kwalifikacji czynu organ prowadzący postępowanie lub sąd dokonuje oceny całokształtu okoliczności sprawy, kierując się zasadami logiki, doświadczenia życiowego oraz ochroną porządku prawnego Stanu San Andreas.

§ 4. Przestępstwo zbrojne

1. Przestępstwem zbrojnym jest czyn zabroniony przez obowiązujące przepisy prawa Stanu San Andreas, popełniony z użyciem broni palnej, materiałów wybuchowych, broni białej lub innego niebezpiecznego narzędzia, które mogło spowodować śmierć człowieka albo ciężki uszczerbek na zdrowiu.

2. Przestępstwem zbrojnym jest również czyn zabroniony, którego popełnienie wiązało się z użyciem przemocy fizycznej wobec osoby, jeżeli skutkowało to bezpośrednim zagrożeniem życia lub zdrowia pokrzywdzonego.

3. Za przestępstwo zbrojne uznaje się także działanie, w którym sprawca posiadał przy sobie broń lub inne niebezpieczne narzędzie, a jego obecność miała wpływ na przebieg czynu, w szczególności poprzez zastraszenie pokrzywdzonego lub ułatwienie popełnienia przestępstwa.

4. Przestępstwem zbrojnym jest również czyn popełniony wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, jeżeli przynajmniej jeden ze sprawców używał broni lub przemocy zagrażającej życiu lub zdrowiu.

5. Przestępstwo zbrojne obejmuje także usiłowanie popełnienia czynu, o którym mowa w niniejszym paragrafie, jeżeli sprawca podjął bezpośrednie działania zmierzające do jego dokonania.

6. Przestępstwem zbrojnym jest również czyn wyraźnie określony w niniejszym Kodeksie jako przestępstwo zbrojne lub kwalifikowane.

7. Przy kwalifikacji czynu jako przestępstwa zbrojnego uwzględnia się w szczególności:

1. rodzaj użytego narzędzia lub broni,

2. stopień zagrożenia dla życia lub zdrowia człowieka,

3. sposób działania sprawcy,

4. liczbę uczestników zdarzenia,

5. skutki czynu dla porządku publicznego.

8. Jeżeli w wyniku czynu doszło do śmierci człowieka lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, czyn może zostać zakwalifikowany jako przestępstwo zbrojne o szczególnie wysokim stopniu społecznej szkodliwości.

9. Dla uznania czynu za przestępstwo zbrojne nie jest konieczne faktyczne użycie broni, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że sprawca miał do niej dostęp i jej użycie wpływało na przebieg zdarzenia.

10. W sprawach wątpliwych o kwalifikacji czynu jako przestępstwa zbrojnego rozstrzyga organ prowadzący postępowanie lub sąd, kierując się całokształtem okoliczności sprawy oraz zasadą ochrony życia i bezpieczeństwa publicznego Stanu San Andreas.

Art. 2. Przestępstwa Przeciwko Życiu i Zdrowiu+
§ 1. Zabójstwo

Zabójstwem jest umyślne pozbawienie życia człowieka. Przestępstwo zabójstwa podlega karze w zależności od stopnia winy, okoliczności czynu oraz motywacji sprawcy.

§ 2. Zabójstwo pierwszego stopnia

1. Zabójstwo pierwszego stopnia zachodzi, gdy sprawca:

1. działał z premedytacją i zamiarem bezpośrednim;

2. uprzednio zaplanował dokonanie czynu;

3. działał ze szczególnym okrucieństwem;

4. dopuścił się zabójstwa w związku z rozbojem, wzięciem zakładnika, zgwałceniem lub innym ciężkim przestępstwem,

5. dopuścił się zabójstwa funkcjonariusza publicznego (LSPD, EMS, DOJ) podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych,

6. dopuścił się zabójstwa więcej niż jednej osoby w ramach jednego lub powiązanych zdarzeń,

7. był uprzednio prawomocnie skazany za zabójstwo.

2. Zabójstwo pierwszego stopnia podlega karze pozbawienia wolności albo karze śmierci w przypadkach określonych w niniejszym Kodeksie.

§ 4. Zabójstwo drugiego stopnia

1. Zabójstwo drugiego stopnia zachodzi, gdy sprawca:

1. działał z zamiarem bezpośrednim pozbawienia życia, lecz bez uprzedniego planowania,

2. działał pod wpływem silnego wzburzenia usprawiedliwionego okolicznościami,

3. przekroczył granice obrony koniecznej w sposób rażący, powodując śmierć człowieka,

4. dopuścił się zabójstwa w związku z innym przestępstwem niż wskazane w ust. 2 lit. d,

5. działał pod wpływem silnego stresu lub strachu, który nie wyłącza odpowiedzialności karnej.

2. Zabójstwo drugiego stopnia podlega karze pozbawienia wolności.

§ 5. Zabójstwo trzeciego stopnia

1. Zabójstwo trzeciego stopnia zachodzi, gdy sprawca:

1. działał z zamiarem ewentualnym, godząc się na możliwość śmierci ofiary,

2. spowodował śmierć w wyniku rażącej lekkomyślności lub niedbalstwa,

3. spowodował śmierć w wyniku prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu lub substancji psychoaktywnych,

4. spowodował śmierć przez zaniechanie działania, do którego był prawnie zobowiązany,

5. spowodował śmierć w wyniku rażącego naruszenia obowiązków służbowych lub przekroczenia uprawnień.

2. Zabójstwo trzeciego stopnia podlega karze pozbawienia wolności.

§ 6. Usiłowanie zabójstwa

1. Usiłowanie zabójstwa zachodzi, gdy sprawca podejmuje bezpośrednie działania zmierzające do pozbawienia życia człowieka, lecz skutek nie następuje z przyczyn od niego niezależnych.

2. Usiłowanie zabójstwa pierwszego lub drugiego stopnia podlega karze przewidzianej dla dokonania danego czynu, z możliwością nadzwyczajnego złagodzenia kary.

3. Usiłowanie zabójstwa trzeciego stopnia podlega karze pozbawienia wolności.

§ 7. Narażenie na niebezpieczeństwo i nieudzielenie pomocy

1. Kto, będąc do tego zobowiązany na podstawie przepisów prawa, decyzji organu publicznego, stosunku prawnego lub umowy, naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności.

2. Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 działa nieumyślnie, podlega karze grzywny, karze ograniczenia wolności albo karze pozbawienia wolności.

3. Kto, znajdując osobę w stanie bezpośredniego zagrożenia życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, nie udziela jej pomocy, mimo możliwości jej udzielenia bez narażenia siebie lub innej osoby na takie samo niebezpieczeństwo, podlega karze pozbawienia wolności.

4. Nie popełnia przestępstwa osoba, która nie udziela pomocy, jeżeli:

a) udzielenie pomocy wymagałoby poddania się zabiegowi lekarskiemu lub przekroczenia własnych możliwości fizycznych,

b) pomoc może być udzielona niezwłocznie przez właściwe służby lub instytucje, w szczególności poprzez ich wezwanie.

5. Za udzielenie pomocy uznaje się również niezwłoczne zawiadomienie właściwych służb ratunkowych, jeżeli okoliczności nie pozwalają na bezpośrednią interwencję.

§ 8. Bójka, pobicie i napaść

1. Bójką jest wzajemne starcie fizyczne pomiędzy co najmniej dwiema osobami, w którym każda ze stron podejmuje działania przemocowe wobec pozostałych uczestników zdarzenia. Bójka zachodzi niezależnie od intensywności użytej przemocy, o ile ma charakter wzajemny.

2. Uczestnicy bójki, w której dochodzi do narażenia życia lub zdrowia człowieka, podlegają karze pozbawienia wolności.

3. Pobiciem jest sytuacja, w której jedna osoba dokonuje bezprawnego ataku fizycznego na inną osobę, która nie podejmuje aktywnej i równorzędnej obrony lub nie odwzajemnia ataku.

4. Sprawca pobicia podlega karze pozbawienia wolności.

5. Napaścią jest każdy zamierzony atak fizyczny dokonany przez jedną lub więcej osób na inną osobę lub grupę osób, w szczególności gdy:

a) pokrzywdzony nie podejmuje aktywnej obrony,

b) pokrzywdzony nie odpowiada przemocą,

c) pokrzywdzonym jest funkcjonariusz publiczny podczas wykonywania obowiązków służbowych.

6. Napaść oraz usiłowanie napaści podlega karze pozbawienia wolności niezależnie od skutku czynu.

7. Jeżeli skutkiem bójki, pobicia lub napaści jest śmierć człowieka, sprawcy podlegają karze pozbawienia wolności niezależnie od zamiaru, przy uwzględnieniu okoliczności sprawy.

8. W przypadku napaści okolicznościami obciążającymi są w szczególności:

a) działanie z zaskoczenia,

b) użycie niebezpiecznego narzędzia,

c) atak na osobę szczególnie chronioną prawem.

9. W przypadkach, o których mowa w ust. 8, sąd może orzec surowszy wymiar kary w granicach przewidzianych przez niniejszy Kodeks.

10. Ściganie czynu określonego jako bójka następuje na wniosek co najmniej jednej ze stron uczestniczących w zdarzeniu.

11. Ściganie czynu określonego jako pobicie następuje na wniosek pokrzywdzonego.

§ 9. Naruszenie nietykalności cielesnej

1. Kto narusza nietykalność cielesną innej osoby, w szczególności poprzez uderzenie, szturchnięcie, szarpnięcie lub inne bezprawne oddziaływanie fizyczne, które nie powoduje widocznych ani długotrwałych obrażeń, podlega karze grzywny, karze ograniczenia wolności albo karze pozbawienia wolności.

2. Jeżeli czyn określony w ust. 1 został popełniony wobec funkcjonariusza publicznego podczas lub w związku z wykonywaniem przez niego obowiązków służbowych, sprawca podlega karze surowszej w granicach przewidzianych niniejszym Kodeksem.

3. Ściganie czynu określonego w ust. 1 następuje na wniosek pokrzywdzonego, z wyjątkiem sytuacji, gdy czyn został popełniony wobec funkcjonariusza publicznego podczas pełnienia obowiązków służbowych — wówczas ściganie następuje z urzędu.

§ 10. Porwanie / Uprowadzenie

1. Kto porywa lub uprowadza inną osobę w celu wymuszenia okupu, zmuszenia do określonego działania lub zaniechania, bądź w innym celu sprzecznym z prawem, podlega karze pozbawienia wolności.

2. Jeżeli sprawca działał ze szczególnym udręczeniem ofiary lub narażeniem jej życia albo zdrowia, podlega karze surowszej w granicach przewidzianych niniejszym Kodeksem.

3. Kto przetrzymuje osobę uprowadzoną lub bierze udział w jej dalszym pozbawieniu wolności, podlega karze pozbawienia wolności.

4. Jeżeli czyn, o którym mowa w niniejszym artykule, dotyczy funkcjonariusza publicznego podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, sprawca podlega karze surowszej.

5. Usiłowanie popełnienia czynu określonego w niniejszym artykule jest karalne na równi z jego dokonaniem, z możliwością nadzwyczajnego złagodzenia kary przez sąd.

§ 11. Spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu

1. Kto powoduje ciężki uszczerbek na zdrowiu innej osoby, w szczególności w postaci:

a) pozbawienia człowieka wzroku, słuchu, mowy lub zdolności płodzenia,

b) ciężkiego kalectwa, ciężkiej choroby nieuleczalnej lub długotrwałej, choroby realnie zagrażającej życiu, trwałej choroby psychicznej,

c) całkowitej albo znacznej trwałej niezdolności do pracy w zawodzie,

d) trwałego lub istotnego zeszpecenia albo zniekształcenia ciała,

podlega karze pozbawienia wolności.

2. Jeżeli sprawca działa nieumyślnie, podlega karze grzywny albo karze pozbawienia wolności.

§ 12. Nielegalne posiadanie broni i handel bronią

1. Nielegalne posiadanie broni obejmuje w szczególności:

a) posiadanie broni palnej bez ważnej licencji wydanej przez DOJ zgodnie z przepisami Kodeksu Administracyjnego,

b) posiadanie większej liczby sztuk broni niż dopuszcza posiadana licencja,

c) posiadanie amunicji do broni, która nie jest objęta posiadaną licencją,

d) posiadanie, noszenie lub przechowywanie broni niezarejestrowanej w systemie DOJ lub posiadającej zatarte numery seryjne,

e) posiadanie broni automatycznej, wojskowej lub specjalnego przeznaczenia bez wymaganego zezwolenia DOJ.

2. Osoba, u której stwierdzono nielegalne posiadanie broni, podlega:

a) konfiskacie broni oraz amunicji przez właściwe organy ścigania,

b) karze grzywny albo karze pozbawienia wolności, albo obu tym karom łącznie.

3. W przypadku recydywy lub użycia nielegalnie posiadanej broni w popełnieniu przestępstwa, sąd może zastosować karę surowszą w granicach przewidzianych niniejszym Kodeksem.

4. Posiadanie broni, o której mowa w ust. 1 lit. e), podlega karze surowszej w granicach przewidzianych prawem.

5. Produkcja, handel lub obrót bronią palną przez osoby nieuprawnione stanowi przestępstwo zbrojne i podlega karze pozbawienia wolności.

6. Przepisów niniejszego artykułu nie stosuje się do:

a) funkcjonariuszy LSPD,

b) funkcjonariuszy DOJ,

c) innych służb upoważnionych przez DOJ,

jeżeli działają w zakresie obowiązków służbowych i posługują się bronią służbową.

§ 13. Nielegalne posiadanie i używanie broni białej

1. Bronią białą w rozumieniu niniejszego Kodeksu są w szczególności: maczety, miecze, kastety, pałki teleskopowe oraz inne przedmioty, których głównym przeznaczeniem jest zadawanie obrażeń fizycznych, a które nie stanowią broni palnej.

2. Używanie broni białej, o której mowa w ust. 1, w miejscach publicznych bez uzasadnionej przyczyny jest zabronione i podlega karze grzywny albo karze ograniczenia wolności.

3. Użycie broni białej w celu popełnienia przestępstwa, w szczególności przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, stanowi okoliczność obciążającą i może skutkować zaostrzeniem wymiaru kary za dane przestępstwo.

4. Produkcja, posiadanie oraz handel bronią białą mogą podlegać dodatkowym ograniczeniom lub obowiązkowi uzyskania zezwolenia wydanego przez DOJ, zgodnie z odrębnymi przepisami.

§ 14. Materiały wybuchowe i niebezpieczne

1. Zabronione jest posiadanie, produkcja, przechowywanie, przemieszczanie oraz używanie materiałów wybuchowych lub innych substancji i urządzeń mogących spowodować eksplozję albo zagrożenie dla życia, zdrowia lub mienia, bez uprzedniego zezwolenia wydanego przez DOJ.

2. Do materiałów wybuchowych w rozumieniu niniejszego Kodeksu zalicza się w szczególności:

a) improwizowane ładunki wybuchowe (IED),

b) materiały wybuchowe o charakterze przemysłowym, w tym dynamit i jego pochodne,

c) granaty, miny oraz inne urządzenia wybuchowe o zastosowaniu wojskowym lub policyjnym,

d) substancje chemiczne i ich mieszaniny mogące służyć do wytwarzania materiałów wybuchowych.

3. Produkcja, handel lub posiadanie materiałów wybuchowych przez osoby nieuprawnione stanowi przestępstwo zbrojne i podlega karze pozbawienia wolności.

4. DOJ może wydać zezwolenie na czasowe posiadanie i użycie materiałów wybuchowych wyłącznie pod warunkiem objęcia ich użycia szczególnym nadzorem administracyjno-operacyjnym, w szczególności w przypadku:

a) działalności szkoleniowej prowadzonej przez uprawnione podmioty, przy zachowaniu rygorystycznych wymogów bezpieczeństwa i kontroli,

b) działalności inżynieryjno-technicznej wymagającej użycia materiałów wybuchowych, w tym prac rozbiórkowych lub górniczych, pod stałym nadzorem właściwych organów.

5. Osoba, która znajdzie materiały wybuchowe, jest zobowiązana do:

a) niezwłocznego zgłoszenia tego faktu do LSPD,

b) niepodejmowania samodzielnych działań mogących zwiększyć ryzyko zagrożenia.

6. Nieuprawnione użycie materiałów wybuchowych w miejscu publicznym, niezależnie od intencji, stanowi zagrożenie bezpieczeństwa publicznego i podlega karze pozbawienia wolności.

7. Jeżeli czyn, o którym mowa w ust. 6, nosi znamiona aktu terrorystycznego, stosuje się odpowiednie przepisy dotyczące przestępstw o charakterze terrorystycznym.

§ 15. Działania o charakterze terrorystycznym

1. Za akt terroru uznaje się każde zorganizowane działanie podejmowane z użyciem przemocy, groźby bezprawnej lub materiałów niebezpiecznych, które:

a) powoduje poważne zakłócenie funkcjonowania organów administracji publicznej lub infrastruktury krytycznej państwa,

b) stwarza bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia znacznej liczby osób,

c) zmierza do destabilizacji porządku publicznego, społecznego lub politycznego poprzez wymuszenie na organach władzy publicznej określonych działań lub zaniechań.

2. Za działania o charakterze terrorystycznym uznaje się w szczególności:

a) zamachy bombowe oraz umieszczanie ładunków wybuchowych w przestrzeni publicznej lub obiektach o znaczeniu strategicznym,

b) wtargnięcia z użyciem broni palnej oraz białej do urzędów publicznych, jednostek ochrony zdrowia lub obiektów infrastruktury krytycznej w celu wzięcia zakładników lub dokonania zamachów na życie,

Przykłady obiektów infrastruktury krytycznej:

- Los Santos Department of Water and Power,

- Port Of Los Santos,

- Los Santos Fire Department,

c) sabotaż systemów komunikacyjnych, energetycznych, wodociągowych lub cyfrowych systemów państwowych skutkujący zagrożeniem powszechnym,

d) użycie lub rozpowszechnianie substancji chemicznych lub biologicznych stwarzających zagrożenie dla życia, zdrowia lub środowiska.

3. Sprawca aktu terroru podlega karze pozbawienia wolności, w tym karze dożywotniego pozbawienia wolności. W przypadku czynów skutkujących śmiercią wielu osób sąd może orzec najwyższą karę przewidzianą w niniejszym Kodeksie.

4. Prokuratura oraz LSPD są uprawnione do podejmowania niezwłocznych działań prewencyjnych w przypadku uzasadnionego podejrzenia przygotowywania aktu terrorystycznego, w tym do zatrzymania prewencyjnego na okres do 24 godzin do przedłużenia na 48h przez nakaz prokuratora, zatrzymanie do czasu rozprawy ewentualnie do wyjaśnienia sprawy jest tylko i wyłącznie możliwe przez nakaz sądowy, jeżeli istnieje bezpośrednie i realne zagrożenie. Każde takie zatrzymanie podlega niezwłocznej kontroli sądowej.

5. Osoby wobec których istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa o charakterze terrorystycznym lub wspierania takiej działalności mogą zostać objęte szczególnymi środkami nadzoru operacyjnego i elektronicznego na podstawie decyzji sądu.

§ 16. Przekroczenie uprawnień przez funkcjonariusza publicznego

1. Funkcjonariusz publiczny, który przekraczając przysługujące mu uprawnienia lub nie dopełniając ciążących na nim obowiązków, działa na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, podlega karze pozbawienia wolności oraz/lub odpowiedzialności dyscyplinarnej.

2. Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, podlega karze surowszej pozbawienia wolności oraz/lub odpowiedzialności dyscyplinarnej.

3. Jeżeli następstwem czynu określonego w ust. 1 jest ciężki uszczerbek na zdrowiu człowieka lub jego śmierć, a czyn nie wyczerpuje znamion przestępstwa zabójstwa, sprawca podlega karze pozbawienia wolności oraz/lub odpowiedzialności dyscyplinarnej.

4. Przepisy niniejszego artykułu stosuje się również do przypadków nadużycia uprawnień w zakresie użycia siły, określonych w Kodeksie Administracyjnym, jeżeli skutkuje to bezprawnym lub nieuzasadnionym naruszeniem praw obywatela.

§ 17. Narkotyki i substancje psychotropowe

1. Zakazuje się wytwarzania, przetwarzania, przywozu (przemytu), wprowadzania do obrotu oraz posiadania środków odurzających, substancji psychotropowych oraz ich prekursorów, z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa.

2. Do środków odurzających i substancji psychotropowych zalicza się w szczególności:

a) marihuanę,

b) kokainę,

c) heroinę,

d) amfetaminę,

e) metamfetaminę,

f) LSD,

g) grzyby halucynogenne.

3. Substancje psychoaktywne dzielą się na:

a) substancje miękkie:

* marihuana

* grzyby halucynogenne

b) substancje twarde:

* kokaina

* heroina

* amfetamina

* metamfetamina

* LSD

§ 18. Posiadanie substancji odurzających

1. Kto wbrew przepisom prawa posiada środki odurzające lub substancje psychotropowe, podlega karze grzywny, karze ograniczenia wolności albo karze pozbawienia wolności.

2. Dopuszcza się wyłącznie posiadanie marihuany w ilości nieprzekraczającej 21 gramów lub 7 porcji przygotowanych do użycia, wyłącznie na własny użytek.

3. Posiadanie jakichkolwiek innych środków odurzających lub substancji psychotropowych, niezależnie od ilości, jest zabronione.

4. Posiadanie środków odurzających w ilości przekraczającej 200 gramów (w tym marihuany) uznaje się za posiadanie hurtowe i skutkuje zaostrzeniem odpowiedzialności karnej.

§ 19. Obrót i handel substancjami odurzającymi

1. Kto wbrew przepisom prawa wytwarza, przetwarza, przemyca, wprowadza do obrotu lub uczestniczy w obrocie środkami odurzającymi lub substancjami psychotropowymi, podlega karze pozbawienia wolności.

2. Jeżeli czyn, o którym mowa w ust. 8, dotyczy znacznej ilości środków odurzających lub został popełniony w celu osiągnięcia znacznej korzyści majątkowej lub osobistej, sprawca podlega surowszej karze pozbawienia wolności.

§ 20. Udostępnianie i nakłanianie

1. Udzielanie innej osobie środków odurzających lub substancji psychotropowych, ułatwianie ich użycia lub nakłanianie do ich użycia podlega karze pozbawienia wolności.

§ 21. Udział w zorganizowanej grupie przestępczej

1. Kto uczestniczy w zorganizowanej grupie lub związku mającym na celu popełnianie przestępstw lub przestępstw skarbowych, podlega karze pozbawienia wolności.

2. Kto tworzy taką grupę lub związek albo sprawuje nad nimi kierownictwo, podlega karze surowszej pozbawienia wolności.

3. Nie podlega karze za udział w zorganizowanej grupie lub związku osoba, która dobrowolnie odstąpiła od udziału oraz ujawniła organom ścigania wszystkie istotne okoliczności dotyczące popełnionych czynów lub zapobiegła popełnieniu zamierzonego przestępstwa.

§ 22. Fałszywy alarm

1. Kto, wiedząc że zagrożenie nie istnieje, zawiadamia o zdarzeniu zagrażającym życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w znacznych rozmiarach, bądź wywołuje sytuację mającą na celu stworzenie przekonania o istnieniu takiego zagrożenia, podlega karze grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności.

Art. 3. Przestępstwa Ciężkie+
§ 1. Zdrada stanu

Zdrada stanu stanowi najcięższe przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu i stabilności Stanu San Andreas. Polega na działaniu na jego szkodę, w szczególności poprzez naruszenie przysięgi federalnej, podejmowanie działań zmierzających do obalenia władzy, siłowe przejęcie kontroli nad instytucjami państwowymi lub udział w poważnych przypadkach korupcji w strukturach Departamentu Sprawiedliwości.

Osoba dopuszczająca się zdrady stanu podlega najsurowszej karze przewidzianej przez prawo, tj. karze śmierci. Sprawy tego rodzaju rozpoznawane są wyłącznie w trybie pełnej rozprawy sądowej.

§ 2. Korupcja

Korupcja jest zjawiskiem polegającym na żądaniu, przyjmowaniu, obiecywaniu lub udzieleniu korzyści majątkowej lub osobistej w związku z wykonywaniem funkcji publicznej, jak również na wykorzystywaniu zajmowanego stanowiska lub przysługujących uprawnień służbowych w sposób sprzeczny z prawem lub interesem publicznym, w celu osiągnięcia nienależnych korzyści dla siebie lub osób trzecich.

Za szczególnie naganne należy również uznać bezprawne wynoszenie, przekazywanie lub ujawnianie informacji pochodzących z departamentów administracji publicznej, organów państwowych lub innych instytucji publicznych. Działania takie, jeżeli pozostają w związku z uzyskaniem korzyści majątkowej lub osobistej bądź służą realizacji prywatnych interesów kosztem interesu publicznego, mogą stanowić przejaw działalności korupcyjnej oraz prowadzić do odpowiedzialności karnej i dyscyplinarnej.

W przypadku gdy działania korupcyjne mają charakter zorganizowany, systemowy lub prowadzą do istotnego naruszenia podstawowych interesów Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności poprzez ingerencję w prawidłowe funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości lub innych kluczowych organów i instytucji państwowych, mogą one zostać zakwalifikowane jako czyny godzące w bezpieczeństwo, suwerenność lub konstytucyjny porządek państwa. Jeżeli swoim charakterem i skutkami wypełniają przesłanki określone w obowiązujących przepisach prawa, mogą stanowić podstawę do przypisania odpowiedzialności za najpoważniejsze naruszenia obowiązków publicznych, w tym odpowiedzialności związanej ze zdradą stanu.

§ 3. Terroryzm

Terroryzm stanowi szczególnie poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego, porządku prawnego oraz stabilności funkcjonowania Stanu Los Santos. Działania terrorystyczne, poprzez stosowanie przemocy, zastraszania lub destabilizacji instytucji publicznych, godzą w podstawowe interesy państwa oraz bezpieczeństwo jego mieszkańców.

Ze względu na wysoki stopień społecznej szkodliwości oraz potencjalne skutki dla życia, zdrowia i mienia obywateli, przestępstwa o charakterze terrorystycznym powinny podlegać kwalifikacji jako przestępstwa ciężkie i być objęte surową odpowiedzialnością karną.

§ 4. Nielegalny obrót bronią, materiałami wybuchowymi lub substancjami niebezpiecznymi na dużą skalę.

Nielegalny obrót bronią, materiałami wybuchowymi lub substancjami niebezpiecznymi na dużą skalę stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego oraz porządku prawnego Stanu Los Santos. Działalność ta sprzyja rozwojowi przestępczości zorganizowanej, zwiększa ryzyko aktów przemocy oraz umożliwia popełnianie innych ciężkich przestępstw. Z uwagi na wysoką społeczną szkodliwość oraz potencjalne skutki dla życia, zdrowia i mienia mieszkańców, czyn ten powinien zostać zakwalifikowany do kategorii przestępstw ciężkich.

§ 5. Udział w zorganizowanej grupie lub organizacji przestępczej o charakterze zbrojnym.

Udział w zorganizowanej grupie lub organizacji przestępczej o charakterze zbrojnym stanowi istotne zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego, porządku prawnego oraz stabilności funkcjonowania Stanu Los Santos. Struktury tego rodzaju, dzięki swojej organizacji, zasobom oraz zdolności do stosowania przemocy, umożliwiają popełnianie ciężkich przestępstw i podważają skuteczność działań organów ścigania. Z uwagi na wysoki stopień społecznej szkodliwości oraz zagrożenie dla życia, zdrowia i bezpieczeństwa mieszkańców, czyn ten powinien zostać zakwalifikowany do kategorii przestępstw ciężkich.

§ 6. Szpiegostwo

Szpiegostwo stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa, interesów oraz prawidłowego funkcjonowania Stanu Los Santos. Pozyskiwanie, przekazywanie lub wykorzystywanie informacji niejawnych na rzecz osób, organizacji lub podmiotów nieuprawnionych może prowadzić do naruszenia bezpieczeństwa publicznego, osłabienia instytucji państwowych oraz zagrożenia dla działań służb publicznych. Z uwagi na wysoki stopień społecznej szkodliwości oraz możliwość wyrządzenia istotnych szkód interesowi publicznemu, czyn ten powinien zostać zakwalifikowany do kategorii przestępstw ciężkich.

§ 7. Sabotaż infrastruktury krytycznej

Sabotaż infrastruktury krytycznej stanowi bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego, ciągłości funkcjonowania instytucji państwowych oraz podstawowych usług niezbędnych dla mieszkańców Stanu Los Santos. Działania wymierzone w sieci energetyczne, telekomunikacyjne, transportowe, wodociągowe lub inne obiekty o strategicznym znaczeniu mogą prowadzić do poważnych zakłóceń, strat materialnych oraz zagrożenia życia i zdrowia obywateli. Z uwagi na szczególnie wysoką społeczną szkodliwość oraz potencjalne skutki dla bezpieczeństwa stanu, czyn ten powinien zostać zakwalifikowany do kategorii przestępstw ciężkich.

§ 8. Porwanie dla okupu

Porwanie dla okupu stanowi szczególnie ciężkie przestępstwo godzące w wolność osobistą, bezpieczeństwo oraz godność człowieka. Działanie to polega na bezprawnym pozbawieniu osoby wolności w celu wymuszenia korzyści majątkowej, osobistej lub określonego zachowania od osób trzecich bądź instytucji publicznych. Z uwagi na wysoką społeczną szkodliwość, poważne zagrożenie dla życia i zdrowia pokrzywdzonego oraz destabilizujący wpływ na porządek publiczny, czyn ten powinien zostać zakwalifikowany do kategorii przestępstw ciężkich.

§ 9. Pranie pieniędzy na znaczną skalę

Pranie pieniędzy na znaczną skalę stanowi poważne zagrożenie dla porządku gospodarczego i prawnego Stanu Los Santos. Działalność ta umożliwia ukrywanie pochodzenia środków uzyskanych z przestępstw, wspiera funkcjonowanie zorganizowanych grup przestępczych oraz utrudnia skuteczne ściganie sprawców innych czynów zabronionych. Z uwagi na wysoką społeczną szkodliwość, negatywny wpływ na bezpieczeństwo ekonomiczne oraz możliwość finansowania dalszej działalności przestępczej, czyn ten powinien zostać zakwalifikowany do kategorii przestępstw ciężkich.

Art. 4. Przestępstwa majątkowe+
§ 1. Kradzież

1. Kradzieżą jest bezprawny zabór cudzej rzeczy ruchomej lub innego składnika mienia w celu przywłaszczenia.

2. Wymierzając karę za kradzież, właściwy organ uwzględnia w szczególności wartość skradzionego mienia, sposób działania sprawcy, okoliczności popełnienia czynu oraz rozmiar wyrządzonej szkody.

3. Kradzież mienia należącego do organów ścigania, Departamentu Sprawiedliwości, EMS lub innych instytucji publicznych, a także wyposażenia służbowego funkcjonariuszy i pracowników tych jednostek, stanowi okoliczność obciążającą i może skutkować wymierzeniem surowszej kary.

§ 2. Kradzież ruchomości

1. Kradzieżą pojazdu jest bezprawne przejęcie pojazdu mechanicznego lub objęcie nad nim faktycznego władztwa bez zgody właściciela albo osoby uprawnionej do jego użytkowania, w celu pozbawienia jej możliwości swobodnego dysponowania pojazdem.

2. Dokonanie czynu, o którym mowa w ust. 1, poprzez przełamanie zabezpieczeń mechanicznych, elektronicznych lub innych środków ochrony pojazdu stanowi kradzież pojazdu z włamaniem.

3. Popełnienie czynu, o którym mowa w ust. 1, z użyciem przemocy, groźby bezprawnej lub poprzez doprowadzenie osoby do stanu bezbronności stanowi kradzież pojazdu z użyciem przemocy.

4. Przedmiotem kwalifikowanym jest również pojazd należący do organów ścigania, Departamentu Sprawiedliwości, EMS, Sił Zbrojnych oraz innych instytucji publicznych lub wykorzystywany do wykonywania zadań publicznych. Kradzież takiego pojazdu stanowi okoliczność obciążającą.

5. Za osobę uprawnioną do dysponowania pojazdem uznaje się właściciela, współwłaściciela oraz każdą osobę, której pojazd został powierzony zgodnie z wolą właściciela lub na podstawie obowiązujących przepisów.

§ 3. Włamanie

1. Włamaniem jest bezprawne uzyskanie dostępu do budynku, lokalu, pojazdu, obiektu, pomieszczenia lub innego miejsca zabezpieczonego przed dostępem osób nieuprawnionych poprzez przełamanie, obejście lub wykorzystanie zabezpieczeń wbrew woli osoby uprawnionej. Kto dopuszcza się włamania, popełnia przestępstwo.

2. Za włamanie uważa się w szczególności użycie siły, narzędzi, skradzionych lub podrobionych kluczy, urządzeń elektronicznych, kodów dostępu albo innych metod służących do pokonania lub obejścia zabezpieczeń.

3. Włamanie do obiektu lub pojazdu pozostającego w dyspozycji organów ścigania, Departamentu Sprawiedliwości, EMS, Sił Zbrojnych lub innych instytucji publicznych stanowi kwalifikowaną postać przestępstwa i podlega surowszej karze.

4. Odpowiedzialności karnej podlega również osoba, która usiłuje dokonać włamania albo świadomie uczestniczy w przełamaniu lub obejściu zabezpieczeń, niezależnie od tego, czy zamierzony cel został osiągnięty.

§ 4. Włamanie na teren prywatny

1. Terenem prywatnym jest każda nieruchomość lub jej część, do której dostęp został ograniczony przez właściciela, posiadacza lub inną osobę uprawnioną, w szczególności poprzez ogrodzenie, oznaczenie, zabezpieczenia lub wyraźny zakaz wstępu.

2. Kto bez zgody osoby uprawnionej wkracza lub pozostaje na terenie prywatnym pomimo braku uprawnienia do przebywania w tym miejscu, popełnia przestępstwo.

3. Przepisu ust. 2 nie stosuje się do funkcjonariuszy organów ścigania wykonujących czynności służbowe w przypadku:

1. działają na podstawie przepisów prawa lub decyzji właściwego organu;

2. zachodzi uzasadnione podejrzenie, że na terenie prywatnym przebywa osoba poszukiwana, ścigana lub sprawca przestępstwa;

3. wejście jest niezbędne dla ochrony życia, zdrowia, mienia znacznej wartości albo zapobieżenia bezpośredniemu niebezpieczeństwu.

4. Wejście na teren prywatny przez funkcjonariuszy powinno być ograniczone wyłącznie do zakresu niezbędnego do wykonania czynności służbowych i nie może prowadzić do nieuzasadnionej ingerencji w prawa właściciela.

§ 5. Obrót skradzionym mieniem

Kto, wiedząc lub mając uzasadnione podstawy do przypuszczenia, że mienie pochodzi z czynu zabronionego, nabywa je, przyjmuje, przechowuje, ukrywa, przewozi, zbywa, pośredniczy w jego zbyciu lub w jakikolwiek inny sposób uczestniczy w jego obrocie albo pomaga w jego ukryciu lub odzyskaniu przez osobę uprawnioną, popełnia przestępstwo.

§ 6. Wymuszenie

Kto w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub uzyskania mienia, prawa majątkowego albo dokumentu, doprowadza inną osobę do rozporządzenia tym mieniem lub wydania dokumentu poprzez użycie przemocy, groźby bezprawnej, wprowadzenie w błąd co do istnienia uprawnień publicznych lub powoływanie się na nieistniejące uprawnienia urzędowe, w wyniku czego osoba ta działa pod przymusem lub w stanie ograniczonej swobody decyzji, popełnia przestępstwo.

3. Kodeks Drogowy i Lotniczy+
Art. 1. Przepisy ogólne+
§ 1. Sprawy nieuregulowane kodeksem

Wszelkie kwestie nieuregulowane w niniejszym kodeksie podlegają rozpatrzeniu przez zarząd Departamentu Sprawiedliwości, który, kierując się zasadami sprawiedliwości, obowiązującymi zwyczajami oraz dobrem interesu publicznego, podejmuje odpowiednie decyzje.

Rada Departamentu Sprawiedliwości zastrzega sobie prawo do możliwości zmian niniejszego kodeksu. Obywatele muszą zostać poinformowani o zmianach w przeciągu 24 godzin od dokonania zmian.

§ 2. Nieznajomość prawa

Nieznajomość przepisów zawartych w niniejszych kodeksach nie zwalnia z odpowiedzialności oraz nie stanowi okoliczności łagodzącej.

§ 3. Prawo jazdy

1. Prawo jazdy jest dokumentem uprawniającym do kierowania pojazdami mechanicznymi odpowiedniej kategorii na terenie Stanu San Andreas.

2. Prawo jazdy wydawane jest osobie, która uzyska pozytywny wynik z egzaminu teoretycznego i praktycznego przeprowadzanego przez uprawnioną szkołę nauki jazdy. Warunkiem przystąpienia do egzaminu jest posiadanie ważnego zaświadczenia EMS o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami.

3. W przypadku uzyskania wyniku negatywnego ponowne przystąpienie do egzaminu jest możliwe po upływie 48 godzin od zakończenia poprzedniego egzaminu.

§ 4. Licencja lotnicza

1. Licencja lotnicza jest dokumentem uprawniającym do pilotowania statków powietrznych na terenie Stanu San Andreas.

2. Licencja lotnicza wydawana jest osobie, która uzyska pozytywny wynik z egzaminu teoretycznego i praktycznego przeprowadzanego przez Szkołę Lotniczą. Warunkiem przystąpienia do egzaminu jest posiadanie ważnego zaświadczenia EMS o braku przeciwwskazań do pilotowania statków powietrznych.

3. W przypadku uzyskania wyniku negatywnego ponowne przystąpienie do egzaminu jest możliwe po upływie 48 godzin od zakończenia poprzedniego egzaminu.

§ 5. Dopuszczenie kierowcy/pilota do ruchu

Aby kierowca/pilot mógł prowadzić pojazd drogowy/lądowy musi posiadać stosowne do tego uprawnienia:

1. Pojazd drogowy:

1. Ważne Driver's License

2. Pojazd lotniczy

1. Ważną licencję lotniczą

§ 6. Utrata Driver's License

1. Kierowca, który podczas jednej kontroli drogowej dopuści się co najmniej 5 naruszeń przepisów ruchu drogowego, może zostać pozbawiony prawa jazdy na okres od 1 do 3 dni, w zależności od wagi przewinień okres może zostać przedłużony do maksymalnie 14 dni.

2. Kierowanie pojazdem pod wpływem substancji psychoaktywnych skutkuje możliwością utraty prawa jazdy na okres od 1 do 7 dni, z uwzględnieniem stopnia odurzenia oraz okoliczności zdarzenia.

3. Kierowca, który w okresie 30 dni popełni co najmniej 10 wykroczeń drogowych, może zostać pozbawiony prawa jazdy na okres od 1 do 7 dni. Przy wymiarze zakazu uwzględnia się skalę naruszeń oraz dotychczasową historię wykroczeń.

4. Zwrot uprawnień do kierowania pojazdami następuje po zakończeniu kary oraz pozytywnej weryfikacji dokonanej przez uprawniony organ Departamentu Sprawiedliwości.

§ 7. Utrata licencji lotniczej

1. Osoba, która nagminnie narusza przepisy kodeksu wykroczeń dotyczące ruchu lotniczego, jej licencja lotnicza może zostać zawieszona na okres od 1 do 7 dni.

2. Osoba, która wykorzystuje licencję lotniczą lub statek powietrzny do popełniania przestępstw, jej licencja lotnicza może zostać zawieszona na okres od 1 do 7 dni.

3. Osoba, która rażąco narusza zasady bezpieczeństwa ruchu lotniczego, w szczególności poprzez stworzenie realnego zagrożenia dla życia lub zdrowia innych osób, jej licencja lotnicza może zostać zawieszona na okres od 1 do 7 dni. W niektórych przypadkach licencja może zostać całkowicie odebrana.

4. Trwała utrata licencji lotniczej, bez możliwości ponownego jej otrzymania może nastąpić w przypadku szczególnie ciężkich czynów, w szczególności:

1. dokonania zamachu z użyciem statku powietrznego,

2. umyślnego spowodowania katastrofy lotniczej lub zagrożenia masowego,

3. użycia statku powietrznego do działań o charakterze terrorystycznym lub skrajnie niebezpiecznym,

4. innych czynów o wyjątkowej szkodliwości społecznej.

§ 8. Zasada STOP&GO

Zasada ta polega na zatrzymaniu się pojazdem do 0 MPH przed czerwonym światłem i sprawdzeniu czy wjazd na skrzyżowanie jest wolny i bezkolizyjny.

Po dokonaniu tych czynności kierowca ma prawo do przejechania na drugą stronę pomimo czerwonego światła

§ 9. Wyłączenie z odpowiedzialności za wykroczenia drogowe

1. Funkcjonariusz publiczny wykonujący czynności służbowe nie popełnia wykroczeń drogowych, jeżeli porusza się pojazdem uprzywilejowanym z włączonymi wymaganymi sygnałami, o ile pojazd jest w nie wyposażony.

2. Uprawnienie to może być wykorzystywane wyłącznie w zakresie niezbędnym do wykonania obowiązków służbowych. Nadużycie tego uprawnienia stanowi naruszenie prawa.

Art. 2. Regulacje dopuszczenia pojazdu do ruchu+
§ 1. Zasady dopuszczenia pojazdu drogowego

Aby pojazd mechaniczny został dopuszczony do ruchu drogowego, musi spełniać poniższe wymagania:

1. Posiadać tylną tablicę rejestracyjną

2. Posiadać sprawny układ hamulcowy

3. Posiadać sprawne ogumienie

4. Posiadać sprawne oba światła drogowe oraz oba światła hamujące

5. Posiadać sprawny układ bezpieczeństwa pojazdu tj. pasy bezpieczeństwa.

Obywatel ma prawo poruszać się pojazdem, który nie spełnia podpunktów: 1, 2, 3, 4, 5, jeżeli jest w drodze do mechanika z zamiarem naprawy pojazdu.

§ 2. Ruch drogowy

1. W stanie San Andreas obowiązuje ruch prawostronny.

2. Kierowca pojazdu drogowego jest zobowiązany stosować się do odpowiednich oznaczeń drogowych.

Art. 2. Wykroczenia w ruchu lądowym i powietrznym+
§ 1. Prowadzenie pojazdu bez uprawnień

Kto porusza się pojazdem drogowym lub lotniczym, bez wymaganych do niego uprawnień lub zezwolenia wydanego przez odpowiedni organ, popełnia wykroczenie.

§ 2. Przekroczenie prędkości

Kto przekracza dozwolony limit prędkości w danym obszarze, popełnia wykroczenie. Wysokość nakładanej kary zależy od wartości przekroczonej prędkości.

Limity prędkości w danych obszarach:

1. Teren zabudowany:

1. Dla pojazdów osobowych: do 50 MPH

2. Dla pojazdów ciężarowych: do 40 MPH

2. Teren niezabudowany:

1. Dla pojazdów osobowych: do 80 MPH

2. Dla pojazdów ciężarowych: do 70 MPH

3. Autostrada:

1. Dla pojazdów osobowych: do 110 MPH

2. Dla pojazdów ciężarowych: do 100 MPH

§ 3. Przejazd na czerwonym świetle

Kto prowadząc pojazd, przejeżdża na czerwonym świetle, popełnia wykroczenie.

1. Nie popełnia wykroczenia ten, kto przejeżdża na czerwonym świetle, aby umożliwić przejazd pojazdom uprzywilejowanym.

2. Nie popełnia wykroczenie osoba, która stosuje się do zasady STOP&GO.

§ 3. Jazda niepoprawnym pasem ruchu

Kto prowadząc pojazd, porusza się niepoprawnym pasem ruchu, popełnia wykroczenie.

1. Nie popełnia wykroczenia ten, kto porusza się niepoprawnym pasem ruch, aby umożliwić przejazd pojazdom uprzywilejowanym.

§ 4. Parkowanie

1. Kto parkuje pojazd w miejscu niedozwolonym, na chodniku, niezgodnie z oznakowaniem drogowym lub w sposób utrudniający ruch, popełnia wykroczenie.

2. Parkowanie jest dozwolone wyłącznie w miejscach do tego wyznaczonych lub równolegle do krawężnika, jeżeli przepisy lub oznakowanie nie stanowią inaczej.

3. Pojazd pozostawiony z naruszeniem przepisów może zostać przeszukany oraz odholowany przez uprawnione organy.

4. Oznaczenie krawężników:

1. szary – parkowanie dozwolone;

2. zielony – parkowanie dozwolone przez czas wskazany na oznakowaniu;

3. niebieski – wyłącznie dla osób z niepełnosprawnościami;

4. biały – wyłącznie krótkotrwałe zatrzymanie w celu odebrania lub wysadzenia pasażerów;

5. żółty – wyłącznie dla pojazdów dostawczych;

6. czerwony – zakaz zatrzymywania się i parkowania.

§ 5. Brawurowa jazda

Kto prowadzi pojazd w sposób rażąco naruszający zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w szczególności poprzez wykonywanie niebezpiecznych manewrów, nadmierne łamanie limitu prędkości, ignorowanie sygnalizacji świetlnej lub inne zachowania stwarzające zagrożenie dla życia, zdrowia albo mienia, popełnia wykroczenie.

§ 6. Spowodowanie kolizji/wypadku

Kto, naruszając zasady ruchu drogowego, powoduje kolizję lub wypadek, popełnia wykroczenie.

Sprawca zdarzenia jest obowiązany zatrzymać się, udzielić niezbędnej pomocy poszkodowanym oraz powiadomić właściwe służby, jeżeli wymagają tego okoliczności. Ucieczka z miejsca zdarzenia lub nie wypełnienie powyższych obowiązków stanowi odrębne naruszenie przepisów i podlega odpowiedzialności na zasadach określonych w niniejszym kodeksie.

§ 7. Utrudnianie przejazdu pojazdowi uprzywilejowanemu

Kto nie podejmuje działań niezbędnych do umożliwienia przejazdu pojazdowi uprzywilejowanemu wykonującemu czynności służbowe, popełnia wykroczenie. W szczególności kierujący powinien zająć pozycję przy prawej krawędzi jezdni, zwolnić lub zatrzymać pojazd, jeżeli jest to konieczne do zapewnienia bezpiecznego przejazdu.

§ 8. Potrącenie

1. Kto, naruszając zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, doprowadza do potrącenia pieszego, popełnia wykroczenie.

2. Nie popełnia wykroczenia kierujący, który wykaże, że do potrącenia doszło wyłącznie z winy pieszego, a kierujący zachował należytą ostrożność oraz nie miał realnej możliwości uniknięcia zdarzenia.

Art. 3. Przestępstwa w ruchu lądowym i powietrznym+
§ 1. Ucieczka pojazdem przed organami ścigania

Kto, w celu uniknięcia zatrzymania lub aresztowania, ucieka przed organami ścigania, prowadząc pojazd w sposób stwarzający zagrożenie dla życia, zdrowia lub mienia, w szczególności poprzez rażące naruszenia przepisów ruchu drogowego lub niszczenie infrastruktury, popełnia przestępstwo.

§ 2. Prowokacja służb do pościgu

Kto umyślnie i bez uzasadnionej przyczyny prowokuje organy ścigania do podjęcia pościgu, w szczególności poprzez celowe ignorowanie poleceń do zatrzymania, wykonywanie działań mających zwrócić uwagę funkcjonariuszy lub inne zachowania zmierzające do wywołania interwencji, popełnia przestępstwo.

§ 3. Pojazd wynajmowany/służbowy

Osoba, która wykorzystuje pojazd wynajmowany lub służbowy do popełnienia czynu zabronionego, popełnia przestępstwo.

§ 4. Potrącenie z uszczerbkiem na zdrowiu

1. Jeżeli w wyniku potrącenia pieszy dozna ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, sprawca popełnia przestępstwo.

2. Nie popełnia przestępstwa kierujący, który wykaże, że do potrącenia doszło wyłącznie z winy pieszego, a kierujący zachował należytą ostrożność oraz nie miał realnej możliwości uniknięcia zdarzenia.

Art. 4. Wyścigi drogowe+
§ 1. Definicja

Wyścigiem ulicznym jest zorganizowana lub spontaniczna rywalizacja co najmniej dwóch kierujących pojazdami, polegająca na osiągnięciu jak najwyższej prędkości, pokonaniu wyznaczonej trasy lub innym współzawodnictwie z wykorzystaniem dróg publicznych.

§ 2. Organizowanie wyścigów

Organizacja wyścigu drogowego jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez Departament Sprawiedliwości oraz wcześniejszym zgłoszeniu wydarzenia. Organizator zobowiązany jest zapewnić bezpieczeństwo uczestników i osób postronnych oraz przestrzegać warunków wydanej zgody.

1. Kto świadomie organizuje lub bierze udział w wyścigu drogowym bez wymaganego zezwolenia, popełnia przestępstwo.

2. Odpowiedzialności, o której mowa w ust. 1, podlega również osoba, która finansuje, promuje lub w inny sposób wspiera organizację nielegalnego wyścigu drogowego.

3. Wyścig drogowy przeprowadzony bez zezwolenia Departamentu Sprawiedliwości uznaje się za wyścig nielegalny.

4. Zezwolenie na organizację wyścigu drogowego obowiązuje wyłącznie w zakresie trasy, miejsca oraz warunków określonych w decyzji Departamentu Sprawiedliwości. Organizacja lub przeprowadzenie wyścigu z naruszeniem tych warunków, w szczególności na innej trasie lub poza wyznaczoną strefą, stanowi przestępstwo.

4. Kodeks Prawa Podatkowego i Finansowego+
Art. 1. Przepisy ogólne+
§ 1. Sprawy nieuregulowane kodeksem

Wszelkie kwestie nieuregulowane w niniejszym kodeksie podlegają rozpatrzeniu przez zarząd Departamentu Sprawiedliwości, który, kierując się zasadami sprawiedliwości, obowiązującymi zwyczajami oraz dobrem interesu publicznego, podejmuje odpowiednie decyzje.

Rada Departamentu Sprawiedliwości zastrzega sobie prawo do możliwości zmian niniejszego kodeksu. Obywatele muszą zostać poinformowani o zmianach w przeciągu 24 godzin od dokonania zmian.

§ 2. Nieznajomość prawa

Nieznajomość przepisów zawartych w niniejszych kodeksach nie zwalnia z odpowiedzialności oraz nie stanowi okoliczności łagodzącej.

§ 3. Zakres regulacji

Niniejszy kodeks reguluje obowiązki i zasady odpowiedzialności finansowej oraz podatkowej na terytorium Stanu San Andreas.

Art. 2. Internal Revenue Service+
§ 1. IRS - Wydział

Internal Revenue Service (w skrócie IRS), to jednostka organizacyjna Departamentu Sprawiedliwości, która jest odpowiedzialna za:

1. egzekwowanie przepisów podatkowych oraz finansowych

2. prowadzenie postępowań w sprawach finansowych i skarbowych.

3. prowadzenie kontroli podatkowych

4. prowadzenie postępowań w sprawach finansowych i podatkowych

§ 2. Centralna instytucja celno-skarbowa

1. Internal Revenue Service, jako podwydział Departamentu Sprawiedliwości pełni funkcję głównego organu odpowiedzialnego za nadzór oraz egzekwowanie przepisów prawa podatkowego i finansowego na terenie stanu San Andreas. Uprawnienia Departamentu Sprawiedliwości obejmują prowadzenie działań kontrolnych, czynności sprawdzających oraz dostęp do danych księgowych, bankowych i innych informacji mających charakter finansowy, dotyczący obywateli, instytucji oraz firm.

2. Osoby, o których mowa w punkcie 1., są uprawnione do wglądu w dane finansowe w zakresie niezbędnym do realizacji obowiązków służbowych. Wykonywanie tych czynności nie wymaga uprzedniego nakazu sądowego.

3. Uzyskane informacje, o których mowa w punkcie 1.. mogą być wykorzystywane wyłącznie w celu prowadzenia postępowań podatkowych, finansowych oraz innych czynności przewidzianych przepisami prawa.

§ 3. Dostęp do danych

Osoby wyznaczone przez Departament Sprawiedliwości, które posiadają stosowne uprawnienia, mają prawo do wglądu we wszelkie dane księgowe, bankowe oraz inne informacje mające charakter finansowy dotyczące obywateli, przedsiębiorstw i firm, w związku z realizacją obowiązków służbowych. Wykonywanie tych czynności nie wymagają uprzedniego nakazu sądowego.

Art. 3. Postępowania i wezwania+
§ 1. Postępowanie wyjaśniające

1. Celem postępowania wyjaśniającego jest ustalenie stanu faktycznego oraz ujawnienie wszelkich naruszeń przepisów podatkowych i finansowych.

2. W toku postępowania wyjaśniającego, Internal Revenue Service ma prawo do analizowania wszelkiej dokumentacji finansowej a także do przeprowadzania przesłuchań i żądania informacji.

3. Postępowanie wyjaśniające może zakończyć się:

1. Nałożeniem kary finansowej lub sankcji

2. Umorzeniem postępowania

4. Wszelkie informacje uzyskane podczas postępowania objęte są tajemnicą służbową oraz mogą one zostać wykorzystane tylko w celach przewidzianych prawem.

§ 2. Wezwanie na przesłuchanie

1. Każde wezwanie powinno zawierać:

1. Imię i nazwisko lub nazwę podmiotu wezwanego

2. Uzasadnienie wezwania

3. Termin, miejsce oraz czas na stawiennictwo

4. Informację o skutkach niestawiennictwa

2. Podmiot wezwany zobowiązany jest stawić się na wezwanie w ustalonym terminie, lub wystąpić o zmianę terminu, w przypadku braku możliwości stawiennictwa, wraz z możliwością udowodnienia drugiej stronie brak możliwości obecności. Wezwanie może zostać dostarczone:

1. osobiście

2. drogą telefoniczną

3. drogą SMS ową

4. Inny sposób, który nie został wymieniony powyżej, zapewniający skuteczne poinformowanie osoby wezwanej

3. W przypadku braku kontaktu w wyznaczonym czasie, dany pracownik działu Internal Revenue Service ma prawo podjąć odpowiednie kroki, w tym wydanie zaocznej decyzji bez konieczności udziału obywatela.

4. W przypadku niestawienia się na wezwanie, bez uzasadnionej przyczyny bądź w przypadku braku kontaktu z obywatelem, Internal Revenue Service zastrzega sobie prawo do:

1. nałożenia sankcji lub kary finansowej na obywatela

2. wydania nakazu doprowadzenia obywatela

3. wydania kary zaocznej bez potrzeby udziału obywatela

Art. 4. Obowiązki i transakcje+
§ 1. Obowiązki w zakresie transakcji

1. Obywatele zobowiązani są do poprawnego tytułowania przelewów pod groźbą Art. X Kary finansowe.

2. Wszelkie transakcje (tj. Transakcje przychodzące oraz wychodzące), które przekraczają kwotę 250,000$ w ciągu doby (tj. 24 godzin), muszą zostać zgłoszone w terminie nie dłuższym niż 48 godzin od daty ich dokonania - naruszenie podlega karze z Art. X Kary finansowe.

§ 2. Obowiązki w zakresie transakcji firm

1. Każda firma zobowiązana jest do prawidłowego tytułowania przelewów

2. Wszelkie wpłaty bądź wypłaty z konta bankowego firmy przekraczające kwotę 100,000$, muszą zostać zgłoszone do Departamentu Sprawiedliwości w terminie nie dłuższym niż 48 godzin.

Art. 5. Kary i sankcje+
§ 1. Kary finansowe

Wyróżnia się następujące kary finansowe:

1. Kara lekka: od 5-25% wartości transakcji niezgodnej z przepisami, czyli wartością pomiędzy (250,001$ - 300,000$).

2. Kara umiarkowana: od 26-65% wartości transakcji niezgodnej z przepisami, czyli wartością pomiędzy (300,001$ - 550,000$).

3. Kara dotkliwa: od 66-100% wartości transakcji niezgodnej z przepisami, czyli wartością powyżej (550,000$).

§ 2. Sankcje majątkowe

Sankcje, które IRS ma prawo do nałożenia na obywatela to:

1. Zajęcie środków pieniężnych

2. Konfiskatę mienia (tj. Pojazdów, nieruchomości), wraz z prawem do wykupu w wyznaczonym terminie, po dokonaniu spłaty sankcji.

W przypadku braku wykupu mienia przez obywatela w danym terminie, mienie te może zostać przekazane do licytacji przez Zarząd Departamentu Sprawiedliwości.

Art. 6. Środki majątkowe+
§ 1. Środki nieznanego pochodzenia

1. Obywatel jest zobowiązany do przedstawienia dokumentów potwierdzających legalne pochodzenie posiadanych środków finansowych.

2. Dokumentami stanowiącymi dowód w szczególności są dokumenty wykazujące źródło oraz legalność uzyskania środków, w tym faktury, umowy, wyciągi bankowe lub inne dokumenty o równoważnej mocy dowodowej.

3. W przypadku gdy Internal Revenue Service stwierdzi, iż obywatel nie dopełnił obowiązku przedstawienia wymaganej dokumentacji w wyznaczonym terminie albo gdy dostarczona dokumentacja nie potwierdza pochodzenia dochodu, obywatel może zostać zobowiązany do uiszczenia dodatkowego zobowiązania podatkowego. Wysokość oraz termin zapłaty zobowiązania ustalane są indywidualnie przez Internal Revenue Service, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

4. Niniejszy przepis znajduje zastosowanie zarówno do środków zgromadzonych na rachunkach bankowych, jak i do znacznych kwot gotówki przechowywanych poza systemem bankowym, w tym w prywatnych nieruchomościach, pojazdach lub innych miejscach pozostających w dyspozycji obywatela. Niedopełnienie obowiązków wynikających z niniejszego artykułu może skutkować nałożeniem sankcji finansowych lub wszczęciem postępowania wyjaśniającego.

§ 2. Środki nielegalnego pochodzenia

1. Środki finansowe pochodzące z czynów zabronionych podlegają zajęciu, dodatkowo może zostać nałożona kara finansowa, ustalana na zasadach określonych w ART. 5 § 1.

2. W przypadku wypłaty, przekazania lub innego rozporządzenia środkami pochodzącymi z czynów zabronionych, mogą zostać zastosowane sankcje majątkowe określone w ART. 5 § 2., w tym dodatkowe kary finansowe oraz inne środki przewidziane przepisami prawa.

§ 3. Reklamowanie niezarejestrowanej działalności

Każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą pod określoną firmą, nazwą lub oznaczeniem graficznym, w tym logo, zobowiązany jest do jej zarejestrowania w Departamencie Sprawiedliwości.

Prowadzenie lub zlecanie działań reklamowych, promocyjnych lub marketingowych na rzecz niezarejestrowanej działalności stanowi naruszenie niniejszego przepisu oraz skutkuje nałożeniem kary finansowej.

Odpowiedzialność za naruszenie powyższego przepisu ponosi właściciel działalności lub inna osoba odpowiedzialna za jej promocję.

Art. 7. Pożyczki+
§ 1. Pożyczkodawca i pożyczkobiorca

W rozumieniu niniejszego kodeksu, pożyczka oznacza przekazanie środków pieniężnych przez osobę fizyczną, osobę prawną lub inną jednostkę organizacyjną posiadającą zdolność do czynności prawnych, zwaną dalej „Pożyczkodawcą”, na rzecz innego podmiotu, na czas określony lub nieokreślony, na warunkach określonych w przepisach niniejszego kodeksu.

Pożyczkobiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna zdolna do czynności prawnych, która otrzymuje środki pieniężne w ramach pożyczki i zobowiązana jest do ich zwrotu w ustalonym terminie, wraz z ewentualnymi odsetkami oraz innymi należnościami przewidzianymi przepisami niniejszego kodeksu.

§ 2. Warunki zawarcia umowy

Umowa pożyczki musi zawierać informacje takie jak:

1. Imię i nazwisko pożyczkodawcy oraz pożyczkobiorcy (Imię i nazwisko, numer SSN, dane kontaktowe);

2. Kwota pożyczki;

3. Sposób oraz datę przekazania środków;

4. Termin oraz sposób spłaty pożyczki;

5. Wysokość oprocentowania, jeśli zostało przewidziane;

6. Wysokość i rodzaj kar za zwłokę;

7. Podpisy obu ze stron

Umowa pożyczki może zawierać:

1. Harmonogram spłat;

2. Warunki wcześniejszej spłaty pożyczki;

3. Warunki wypowiedzenia umowy pożyczki;

4. Postanowienia dotyczące odpowiedzialności stron w przypadku niewywiązania się z obowiązków;

5. Datę oraz miejsce zawarcia umowy;

Oprocentowanie pożyczki ustalane jest w drodze porozumienia stron, z zastrzeżeniem, że jego wysokość nie może przekroczyć 30% wartości udzielonej pożyczki.

§ 3. Ważność, zmiany oraz wejście w życie umowy pożyczki

1. Pożyczka wchodzi w życie od momentu podpisania przez obie strony dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy pożyczki oraz po przekazaniu przez pożyczkodawcę środków finansowych.

2. Wszelkie zmiany dotyczące danej umowy pożyczki wymagają formy pisemnej oraz zgody obu stron.

3. Pożyczki udzielone bez umowy formalnej lub z naruszeniem warunków określonych w niniejszym kodeksie mogą zostać uznane za nieważne.

§ 4. Nie wywiązanie się z umowy pożyczki

W przypadku braku spłaty pożyczki w terminie określonym w umowie, Pożyczkobiorca zobowiązany jest do uiszczenia kary umownej lub odsetek za zwłokę, zgodnie z warunkami przewidzianymi w umowie pożyczki.

Jeżeli Pożyczkobiorca nie ureguluje zobowiązania pomimo upływu terminu spłaty, Pożyczkodawcy przysługuje prawo dochodzenia należnych roszczeń na drodze prawnej, w szczególności poprzez wszczęcie postępowania egzekucyjnego za pośrednictwem właściwych organów, w tym Internal Revenue Service oraz Departamentu Sprawiedliwości.

§ 5. Proces egzekucyjny

1. Do rozpoczęcia procesu egzekucyjnego wymagane są dokumenty takie jak:

1. Wniosek o wszczęcie egzekucji wraz z uzasadnieniem, zawierającego wskazanie wysokości zaległości, terminu jej powstania oraz dotychczasowych działań podjętych w celu dobrowolnego uregulowania zobowiązania.

2. Umowa pożyczki podpisana przez obie strony.

2. Postępowanie egzekucyjne może obejmować w szczególności zajęcie środków pieniężnych, dochodów lub majątku Pożyczkobiorcy, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

3. Wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego podlega oddaleniu w przypadku braku wystarczających dowodów istnienia lub wysokości zobowiązania, naruszenia obowiązujących procedur lub wystąpienia innych uzasadnionych okoliczności.

4. Dochodzenie roszczeń na drodze prawnej nie wyłącza możliwości zawarcia ugody pomiędzy stronami.

Art. 8. Kontrole firm+
§ 1. Zakres kontroli

1. Kontrole działalności finansowej firm oraz instytucji przeprowadzane przez Internal Revenue Service mają na celu weryfikację legalności prowadzonej działalności, prawidłowości rozliczeń finansowych oraz zgodności źródeł uzyskiwanych dochodów z obowiązującymi przepisami.

2. Kontrola obejmuje analizę dokumentacji finansowej, księgowej oraz podatkowej, a także porównanie przedstawionych danych z rzeczywistymi operacjami finansowymi podmiotu kontrolowanego.

3. Osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli są uprawnione do wglądu w dokumentację finansową, rachunkową oraz inne dokumenty mające znaczenie dla oceny działalności finansowej podmiotu kontrolowanego, bez potrzeby wcześniejszych wniosków.

4. Podmiot kontrolowany jest zobowiązany do udostępnienia żądanej dokumentacji oraz do udzielania wyjaśnień w zakresie objętym kontrolą.

§ 2. Nieprawidłowości i konsekwencje

1. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, w szczególności rozbieżności pomiędzy przedstawioną dokumentacją a rzeczywistymi operacjami finansowymi, Internal Revenue Service może wszcząć postępowanie wyjaśniające lub egzekucyjne, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

2. Firma lub instytucja, wobec której stwierdzono naruszenia, może zostać obciążona sankcjami prawnymi lub finansowymi, w tym obowiązkiem uregulowania należności lub innymi środkami przewidzianymi przepisami.

3. Sankcje finansowe i administracyjne stosowane wobec podmiotu mogą występować w postaci:

1. Ostrzeżenia i wezwania do dobrowolnego uregulowania zaległości;

2. Nałożenie sankcji finansowych oraz obowiązek uregulowania zaległych zobowiązań w określonym terminie;

3. Czasowe zawieszenie działalności lub trwałe zamknięcie firmy, w przypadku znacznych naruszeń przepisów lub braku uregulowania sankcji nałożonych w punkcie b).

4. W przypadku braku uregulowania sankcji finansowych w wyznaczonym terminie, właściwy organ jest uprawniony do zastosowania środków przymusu, w tym wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz wydania decyzji o zawieszeniu lub zamknięciu działalności.

5. Zamknięcie firmy lub instytucji nie zwalnia podmiotu ani osób za niego odpowiedzialnych z obowiązku uregulowania zobowiązań finansowych wynikających z przeprowadzonych kontroli.

6. Podmiot kontrolowany ma prawo wniesienia odwołania od decyzji o nałożeniu sankcji, zawieszeniu lub zamknięciu działalności w terminie określonym przez właściwy organ.

7. Wniesienie odwołania nie wstrzymuje obowiązku uregulowania zaległości finansowych, chyba że właściwy organ postanowi inaczej w drodze decyzji tymczasowej.